Àwòrán Aposteli Mímọ́ Anderu tí ó di ìwé kíká mú, iṣẹ́ ọwọ́ Giriki ti ọ̀rúndún kẹrìnlá, Walters Art Museum

Ìtẹ̀léra Àwọn Aposteli

láti ọ̀dọ̀ St. Anderu, Ẹni Tí A Kọ́kọ́ Pè, títí di òní

ní ìlà ti

Bíṣọ́ọ̀bù*Garland F. Byers, Jr., J.D., D.D.‡

Bíṣọ́ọ̀bù sí Àwọn Orílẹ̀-èdè, lábẹ́ Àṣẹ Aposteli

Gba ojú ìwé yìí sílẹ̀ bí PDF

Ó wà ní: English · Latina · Deutsch · Nederlands · Dansk · Norsk · Svenska · Español · Português · Français · Kreyòl ayisyen · Italiano · Русский · Українська · Српски · Polski · Čeština · Magyar · Română · Ελληνικά · ქართული · Հայերեն · Azərbaycanca · עברית · العربية · ܣܘܪܝܝܐ · አማርኛ · Kiswahili · Hausa · Yorùbá · فارسی · Tiếng Việt · 简体中文 · हिन्दी · বাংলা · 日本語 · 한국어 · Bahasa Indonesia · ไทย · မြန်မာ · བོད་ཡིག · اردو

Ojú Ìwé Àbáwọlé

Àkíyèsí Nípa Àwọn Ìtumọ̀ àti Nípa Àṣẹ · Àwọn Ìlànà Ìkọ̀wé

1.St. Anderu, Ẹni Tí A Kọ́kọ́ Pè, Aposteli àti Ajẹ́rìíkúC OKristi pè é ní nǹkan bí ọdún 30 Lẹ́yìn Kristi
a dárúkọ rẹ̀ nínú Ìwé Mímọ́: òun ni ẹni àkọ́kọ́ tí ó tọ Kristi lẹ́yìn, ó sì mú Simoni Peteru arákùnrin rẹ̀ wá sọ́dọ̀ rẹ̀ (Johanu 1:40–42); a kà á mọ́ Àwọn Méjìlá (Matiu 10:2)

Ìlà ìtẹ̀léra àwọn aposteli yìí nà láti ọ̀dọ̀ Aposteli Anderu, ní nǹkan bí ọdún 30 Lẹ́yìn Kristi, títí di òní: ó jẹ́ ọdún 1,996 ní ọdún 2026.

Ìtẹ̀léra láti ọ̀dọ̀ St. Anderu dé ọ̀dọ̀ St. Vladimir, Metropolitan ti Moscow, tẹ̀lé àwọn àkọsílẹ̀ àwọn bíṣọ́ọ̀bù tí Ìtẹ́ Baba Ńlá ti Gbogbo Ayé ní Constantinople àti Ìjọ Orthodox ti Rọ́ṣíà ń pa mọ́: àwọn àkọsílẹ̀ kan náà ni Ìjọ Orthodox ti Ìlà Oòrùn fi ń tọ ìtẹ̀léra àwọn aposteli tirẹ̀ lọ títí dé ọ̀dọ̀ St. Anderu, Ẹni Tí A Kọ́kọ́ Pè.

A ṣe ìyàsọ́tọ̀ sí ipò bíṣọ́ọ̀bù láti ọ̀dọ̀ ẹnìkan sí ẹni tí ó tẹ̀lé e, nípasẹ̀ àwọn ìjọ tí a dárúkọ wọn nísàlẹ̀ yìí.

A tún ń bọlá fún àwọn bíṣọ́ọ̀bù kan nínú ìlà yìí gẹ́gẹ́ bí ẹni mímọ́. Àwọn àmì tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ orúkọ wọn jẹ mọ́ ìwà mímọ́ ìgbésí ayé nìkan. Wọn kò ní í ṣe pẹ̀lú bí ìyàsọ́tọ̀ kankan ti tọ́ tó: ipò olúkúlùkù bíṣọ́ọ̀bù tí a kọ orúkọ rẹ̀ sílẹ̀ nínú ìtẹ̀léra náà dọ́gba pẹ̀lú ti àwọn yòókù, yálà a ń bọlá fún un gẹ́gẹ́ bí ẹni mímọ́ tàbí a kò bọlá fún un bẹ́ẹ̀.

St.
Ẹni mímọ́: ẹni tí Ìjọ kan ń bọlá fún ní gbangba pé ó gbé ìgbésí ayé ìwà mímọ́ tí ó tayọ, pé ó sì wà lọ́dọ̀ Ọlọ́run nísinsin yìí, tí Ìjọ náà sì ń ṣe ìrántí rẹ̀ nínú kàlẹ́ńdà rẹ̀. Nínú Ìjọ ìjímìjí, ìyìn àwọn onígbàgbọ́ àti ti àwọn bíṣọ́ọ̀bù wọn ni a fi ń mọ àwọn ẹni mímọ́; lẹ́yìn náà, nípa kíkéde wọn ní ẹni mímọ́ lọ́nà àṣẹ nínú Ìjọ Kátólíìkì ti Romu, àti nípa ṣíṣe wọ́n lógo nínú Ìjọ Orthodox ti Ìlà Oòrùn.
Ẹ.Ì.
Ẹni Ìbùkún: nínú Ìjọ Kátólíìkì ti Romu, ẹni tí a ti kéde ní ẹni ìbùkún, ìgbésẹ̀ àṣẹ tí ó ń ṣáájú kíkéde ẹni náà ní ẹni mímọ́.
C
Ìjọ Kátólíìkì ti Romu ń bọlá fún un gẹ́gẹ́ bí ẹni mímọ́ tàbí ẹni ìbùkún.
O
Ìjọ Orthodox ti Ìlà Oòrùn ń bọlá fún un gẹ́gẹ́ bí ẹni mímọ́.
C O
Ìjọ Kátólíìkì ti Romu àti Ìjọ Orthodox ti Ìlà Oòrùn méjèèjì ń bọlá fún un gẹ́gẹ́ bí ẹni mímọ́.
Pupa
Ajẹ́rìíkú: ẹni tí ó fi ẹ̀mí rẹ̀ lélẹ̀ nítorí ìgbàgbọ́.

Àwọn Ìjọ kì í fìgbà gbogbo fohùn ṣọ̀kan lórí ẹni tí ó jẹ́ ẹni mímọ́. Ìjọ kan lè máa bọlá fún ẹni tí òmíràn kò bọlá fún, àwọn àmì náà sì ń fi Ìjọ tí ó ń bọlá fún olúkúlùkù wọn hàn.

Constantinople

Ìtẹ́ Byzantium, tí ó di Constantinople lẹ́yìn náà, èyí tí ó ka St. Anderu Ẹni Tí A Kọ́kọ́ Pè sí olùdásílẹ̀ rẹ̀. Àwọn baba ńlá láti ọ̀dọ̀ St. Staki, ẹni tí St. Anderu yàn, dé ọ̀dọ̀ Nicholas II Chrysoberges; ní ìgbà rẹ̀ ni a rán metropolitan àkọ́kọ́ ti Kyiv sí àwọn ará Rus’ tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ìtẹ̀bọmi fún.

  1. 2.St. StakiC O38
  2. 3.Onesimus54
  3. 4.Polycarp I69
  4. 5.Plutarch89
  5. 6.Sedecion105
  6. 7.Diogenes114
  7. 8.Eleutherius129
  8. 9.Felix136
  9. 10.Polycarp II141
  10. 11.Athenodorus144
  11. 12.Euzois148
  12. 13.Laurence154
  13. 14.Alypius166
  14. 15.Pertinax169
  15. 16.Olympianus187
  16. 17.Mark I198
  17. 18.Philadelphus211
  18. 19.Cyriacus I214
  19. 20.Castinus230
  20. 21.Eugenius I237
  21. 22.Titus242
  22. 23.Dometius272
  23. 24.Rufinus I284
  24. 25.Probus293
  25. 26.St. MetrophanesC O306
  26. 27.St. AlexanderC O314
  27. 28.St. Paul IC O Ajẹ́rìíkú337
  28. 29.Eusebius339
  29. 30.Macedonius I342
  30. 31.Eudoxius360
  31. 32.Evagrius370
  32. 33.Demophilus370
  33. 34.St. Gregory ti NazianzusC O379
  34. 35.St. NectariusC O381
  35. 36.St. John ChrysostomC O398
  36. 37.Arsacius404
  37. 38.St. AtticusC O406
  38. 39.Sisinnius I426
  39. 40.Nestorius428
  40. 41.Maximian431
  41. 42.St. ProclusC O434
  42. 43.St. FlavianC O Ajẹ́rìíkú446
  43. 44.St. AnatoliusC O449
  44. 45.St. Gennadius IC O458
  45. 46.Acacius472
  46. 47.Fravitta489
  47. 48.Euphemius490
  48. 49.Macedonius II496
  49. 50.Timothy I511
  50. 51.John II518
  51. 52.Epiphanius520
  52. 53.Anthimus I535
  53. 54.St. MenasC O536
  54. 55.St. EutychiusC O552
  55. 56.John III565
  56. 57.St. John IVC O582
  57. 58.Cyriacus II596
  58. 59.Thomas I607
  59. 60.Sergius I610
  60. 61.Pyrrhus638
  61. 62.Paul II641
  62. 63.Peter654
  63. 64.Thomas II667
  64. 65.John V669
  65. 66.Constantine I675
  66. 67.Theodore I677
  67. 68.George I679
  68. 69.Paul III688
  69. 70.Callinicus I693
  70. 71.Cyrus706
  71. 72.John VI712
  72. 73.St. Germanus IC O715
  73. 74.Anastasius730
  74. 75.Constantine II754
  75. 76.Nicetas I766
  76. 77.St. Paul IVC O780
  77. 78.St. TarasiusC O784
  78. 79.St. Nicephorus IC O806
  79. 80.Theodotus I815
  80. 81.Anthony I821
  81. 82.John VII837
  82. 83.St. Methodius IC O843
  83. 84.St. IgnatiusC O847
  84. 85.St. PhotiusO858
  85. 86.Stephen I886
  86. 87.Anthony II893
  87. 88.St. Nicholas IC O901
  88. 89.Euthymius I907
  89. 90.Stephen II925
  90. 91.Tryphon928
  91. 92.Theophylact933
  92. 93.Polyeuctus956
  93. 94.Basil I970
  94. 95.Anthony III974
  95. 96.Nicholas II984

Kyiv

Àwọn metropolitan ti Kyiv àti gbogbo Rus’, tí a rán ẹni àkọ́kọ́ nínú wọn láti Constantinople wá, dé ọ̀dọ̀ St. Peter, ẹni tí ó gbé ìtẹ́ metropolitan lọ sí Moscow.

  1. 97.St. MichaelO988
  2. 98.Leontius992
  3. 99.John Iní nǹkan bí 1008
  4. 100.Theopemptus1037
  5. 101.St. HilarionO1051
  6. 102.Ephraim1055
  7. 103.George1062
  8. 104.John II1077
  9. 105.John III1089
  10. 106.Nicholas1097
  11. 107.Nicephorus I1104
  12. 108.Nicetas1122
  13. 109.Michael II1130
  14. 110.Clement1147
  15. 111.Constantine I1156
  16. 112.Theodore1161
  17. 113.John IV1164
  18. 114.Constantine II1167
  19. 115.Nicephorus II1182
  20. 116.Matthew1201
  21. 117.Cyril I1224
  22. 118.Joseph1236
  23. 119.Cyril II1247
  24. 120.Maximus1283
  25. 121.St. PeterO1308

Moscow

Àwọn metropolitan àti àwọn baba ńlá ti Moscow, àti, láti ọ̀rúndún kejìdínlógún, nígbà tí Ìgbìmọ̀ Mímọ́ ń ṣàkóso Ìjọ Rọ́ṣíà, àwọn bíṣọ́ọ̀bù àgbà àti àwọn metropolitan ti Moscow, dé ọ̀dọ̀ St. Vladimir.

  1. 122.Theognostus1328
  2. 123.St. AlexiusO1354
  3. 124.St. CyprianO1381
  4. 125.St. PhotiusO1408
  5. 126.Isidore1437
  6. 127.St. JonahO1448
  7. 128.Theodosius1461
  8. 129.Philip I1464
  9. 130.Gerontius1473
  10. 131.Zosimus1490
  11. 132.Simon1495
  12. 133.Barlaam1511
  13. 134.Daniel1522
  14. 135.Joasaph1539
  15. 136.St. MacariusO1542
  16. 137.Athanasius1564
  17. 138.St. Philip IIO Ajẹ́rìíkú1566
  18. 139.Cyril1568
  19. 140.Anthony1572
  20. 141.Dionysius1581
  21. 142.St. JobO1587
  22. 143.St. HermogenesO Ajẹ́rìíkú1606
  23. 144.Philaret1619
  24. 145.Joasaph I1634
  25. 146.Joseph1642
  26. 147.Nikon1652
  27. 148.Joasaph II1667
  28. 149.Pitirim1672
  29. 150.Joachim1674
  30. 151.Adrian1690
  31. 152.Joseph (Volchansky)1742
  32. 153.Platon (Malinovsky)1748
  33. 154.Timothy (Shcherbatsky)1757
  34. 155.Ambrose (Zertis-Kamensky)1768
  35. 156.Platon (Levshin)1775
  36. 157.Augustine (Vinogradsky)1818
  37. 158.Seraphim (Glagolevsky)1819
  38. 159.St. Philaret (Drozdov)O1821
  39. 160.St. Innocent (Veniaminov)O1868
  40. 161.Macarius (Bulgakov)1879
  41. 162.Joannicius (Rudnev)1882
  42. 163.Leontius (Lebedinsky)1891
  43. 164.Sergius (Lyapidevsky)1893
  44. 165.St. Vladimir (Bogoyavlensky)O Ajẹ́rìíkú1898

Amẹ́ríkà

Láti ọ̀dọ̀ Evdokim, tí a yà sọ́tọ̀ ní Moscow ní ọdún 1904, tí ó sì di Bíṣọ́ọ̀bù Àgbà ti Àwọn Erékùṣù Aleutian àti Àríwá Amẹ́ríkà lẹ́yìn náà, ẹni tí a kọ orúkọ rẹ̀ ṣáájú ni ó ya olúkúlùkù bíṣọ́ọ̀bù sọ́tọ̀.

  1. 166.Evdokim (Meschersky)1904
  2. 167.Aftimios (Ofiesh)1917
  3. 168.Sophronios (Bishara)1928
  4. 169.John Chrysostom (More-Moreno)1933
  5. 170.Perry Nikolaus Cedarholm1949
  6. 171.Nils Bertil Alexander Persson1971
  7. 172.Samuel Guido, Jr.2004

173.Garland F. Byers, Jr.2013

Oyè Mímọ́

Ìyàsímímọ́
17 Oṣù Ògún 2008, nípa gbígbé ọwọ́ lé, ní St. Paul’s Lutheran Orthodox Chapel, Palmerton, Pennsylvania.
Ìyàsọ́tọ̀ sí Oyè Mímọ́ ti Bíṣọ́ọ̀bù
20 Oṣù Ìgbé 2013, nípa gbígbé ọwọ́ lé nígbà ayẹyẹ Oúnjẹ Alẹ́ Mímọ́, ní St. Paul’s Lutheran Orthodox Chapel, tí ó ṣe ìpàdé rẹ̀ ní ọjọ́ náà ní American Legion Post 16, Slatington, Pennsylvania.
Olórí ẹni tí ó yà á sọ́tọ̀
Ẹni Ọ̀wọ̀ Jùlọ Samuel Guido, Jr.
Àwọn tí ó bá a yà á sọ́tọ̀
Bíṣọ́ọ̀bù Bradley A. Varvil
Bíṣọ́ọ̀bù Michael Byus
Bíṣọ́ọ̀bù James Thompson

Àwọn ìwé ẹ̀rí ìyàsímímọ́ àti ìyàsọ́tọ̀, pẹ̀lú àwọn fọ́tò ìyàsọ́tọ̀ náà, wà ní ojú ìwé Nípa Bíṣọ́ọ̀bù.

Iṣẹ́ Ìsìn

A yà á sọ́tọ̀ sí Oyè Mímọ́ ti Bíṣọ́ọ̀bù ní 20 Oṣù Ìgbé 2013, nínú Lutheran Orthodox Church, Inc., níbi tí ó ti sìn lẹ́yìn náà gẹ́gẹ́ bí Bíṣọ́ọ̀bù Àgbà ti Ẹkùn Ìjọ Western North Carolina. Bíṣọ́ọ̀bù Byers kò ní àjọṣepọ̀ kankan pẹ̀lú ẹgbẹ́ náà mọ́.

Dókítà nínú Ẹ̀kọ́ Ìmọ̀ Ọlọ́run (honoris causa), tí Lutheran Orthodox Church, Inc. fi fún un ní 20 Oṣù Ìgbé 2013.

Èdìdì Bíṣọ́ọ̀bù ti Garland F. Byers, Jr., tí ó ní àkọlé Euntes in Mundum Universum

Gbogbo ẹsẹ Ìwé Mímọ́ ní èdè Yorùbá tí a fà yọ ní ojú ìwé yìí ni a mú láìyí ohunkóhun padà láti inú Biblica® ní oore ọ̀fẹ́ láti lo Bíbélì Mímọ́ ní Èdè Yorùbá Òde-Òní™. Orísun: ebible.org/yor. Àmì mẹ́ta (…) ń fi ibi tí a ti fo apá kan sílẹ̀ hàn.
Biblica® ní oore ọ̀fẹ́ láti lo Bíbélì Mímọ́ ní Èdè Yorùbá Òde-Òní™ Ẹ̀tọ́ àdàkọ © 2009, 2017 Biblica, Inc. Biblica® Open Yoruba Contemporary Bible™ Copyright © 2009, 2017 by Biblica, Inc. “Biblica” ni àmì ìdámọ̀ tí Biblica, Inc. fi sílẹ̀ ní United States Patent àti ní ilé iṣẹ́ tí wọ́n ti ń fúnni ní àmì ìdámọ̀. Gba àṣẹ kí o tó lòó. “Biblica” is a trademark registered in the United States Patent and Trademark Office by Biblica, Inc. Used with permission.
A ṣe àgbékalẹ̀ iṣẹ́ yìí lábẹ́ àkóso ti Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License (CC BY-SA). Láti rí ẹ̀dà ìwẹ́ àṣẹ, lọ sí http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 tàbí kí o kọ lẹ́tà ránṣẹ́ sí Creative Commons, PO Box 1866, Mountain View, CA 94042, USA. This work is made available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License (CC BY-SA). To view a copy of this license, visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 or send a letter to Creative Commons, PO Box 1866, Mountain View, CA 94042, USA.