Apostolik Ardıllık

Apostolik Ardıllık nedir

Apostolik ardıllık, her biri kendisinden öncekiler tarafından ellerin üzerine konmasıyla kutsanan ve Mesih'in gönderdiği havarilere kadar uzanan kesintisiz piskoposlar çizgisidir. İlk Kilise, hizmetinin doğrudan havarilerden geldiğinin bir tanığı olarak ona işaret ederdi: Romalı Aziz Klemens MS 96 civarında bundan söz etmiş, Lyonlu Aziz İrenaeus da MS 180 civarında Roma piskoposlarının havarilerden kendi zamanına kadarki ardıllığını ortaya koymuştur.

Hristiyanlar bunun önemi konusunda hemfikir değildir. Birçok mezhep apostolik ardıllığın hiçbir önemi olmadığını ve Kilise'nin sadakatinin herhangi bir piskoposlar çizgisinde değil, havarilerin öğretisini korumakta yattığını savunur. Diğerleri ise onu gerçek bir hizmet ve gerçek sakramentler için vazgeçilmez sayar; bunlar arasında Roma Katolik Kilisesi, Ortodoks Kiliseleri, Doğu Ortodoks Kiliseleri (Kalkedon öncesi kiliseler) ve Doğu Kilisesi bulunur; Anglikan ve bazı Lutheran kiliseleri de ona büyük değer verir. Pek çok mezhebin kendi içinde de bir piskoposun Mesih'in bir havarisinden gelmesinin ne kadar önemli olduğu konusunda görüşler farklıdır.

On İkiler ve Yetmişler

Hristiyan inancında bazıları, ilk On İki havari ile Yetmişler arasında bir ayrım yapar; Rab bu yetmiş kişiyi “görevlendirdi” ve onları “ikişer ikişer, … kendi önünden gönderdi” (Luka 10:1). Her ikisi de Tanrı’nın Egemenliği’ni duyurmak, iyileştirmek ve Onun yetkisini taşımak üzere bizzat Mesih tarafından görevlendirildi: “Sizi dinleyen beni dinlemiş olur” (Luka 10:16).

Piskopos Byers, Yetmişler’in Mesih’i şahsen tanıdığı ve Onun tarafından şahsen görevlendirildiği görüşündedir; Rab onları, kendi işini yapmaya gönderecek kadar iyi tanıyordu. Bu nedenle apostolik ardıllığın, ilk On İkiler’in yanı sıra Yetmişler’i de kapsadığı kanısındadır. Diriliş’ten sonra Uluslar’ın Havarisi olarak çağrılan Aziz Pavlus, On İkiler tarafından gerçek bir havari olarak kabul edildi; onlar “paydaşlığımızın işareti olarak … sağ ellerini uzattılar” (Galatyalılar 2:9).

Bu sayfalardaki ardıllık çizgileri

Piskopos Byers apostolik soy çizgilerini kamunun incelemesine sunmak ve Hristiyan inanlıların yararı için burada listeler. Her sayfa bir çizgiyi havarisinden başlayarak, piskopos piskopos, Piskopos Byers'a kadar izler. Çoğu durumda her çizgi, havariye kadar geriye doğru, sayfasında adı geçen kiliselerin tuttuğu piskopos listelerinin ta kendisini – bu kiliselerin kendi apostolik ardıllıklarını izledikleri listelerin aynısını – izler; her çizgide adı geçen azizler de bu kiliselerin onurlandırdığı azizlerdir.

Piskopos Byers'ın papazlığa ve piskoposluğa takdisine ait belgeler, piskoposluk kutsamasının fotoğraflarıyla birlikte Piskopos Hakkında sayfasında sunulmaktadır.

Yetmişler hakkında hangi görüş benimsenirse benimsensin, Piskopos Byers asıl On İkiler'in dördünden – Aziz Petrus, Aziz Andreas, Aziz Yuhanna ve Aziz Tomas'tan – ve ayrıca Uluslar'ın Havarisi Aziz Pavlus'tan geçerli bir apostolik ardıllığa sahiptir. Bu arada belirtilebilir ki, 2026 itibarıyla şimdiki Roma Piskoposu, ana kutsama çizgisine göre apostolik ardıllığını yalnızca Aziz Petrus'a dayandırır; şimdiki Moskova ve Tüm Rusya Patriği de ana kutsama çizgisine göre apostolik ardıllığını aynı şekilde, Antakya piskoposluk makamı aracılığıyla, yalnızca Aziz Petrus'a dayandırır. Şimdiki Canterbury Başpiskoposu, ana kutsama çizgisine göre apostolik ardıllığını Canterbury piskoposluk makamı aracılığıyla tek bir havariye dayandırır; şimdiki Antakya Süryani Ortodoks Patriği, ana kutsama çizgisine göre, Antakya piskoposluk makamı aracılığıyla yalnızca Aziz Petrus'a; Doğu Asur Kilisesi'nin şimdiki Katolikos-Patriği ise o Kilise'nin listesine göre, Seleukeia-Ktesifon piskoposluk makamı aracılığıyla Aziz Tomas'a dayandırır.

Yetmişler'e gelince, Piskopos Byers, Kiliselerin Yetmişler'den havari olarak onurlandırdığı beş kişiden apostolik ardıllığa sahiptir: Urfa (Edessa) havarisi Aziz Taddeus (Addai); Aziz Petrus'tan sonra Roma'nın ilk piskoposu Aziz Linus; Aziz Petrus'tan sonra Antakya'nın ilk piskoposu Aziz Evodius; Bizans'ın ilk piskoposu Aziz Stakis ve Arles'ın ilk piskoposu Aziz Trofimus.

Kaynaklar ve doğrulama

Bu hatlar, Piskopos Byers'a 2013'teki piskoposluk takdisinde sunulan apostolik soy kitabı ile teslim alınmıştır. Bunlar yalnızca kopyalanmamıştır. Her halka, Piskopos Byers'ın kendi araştırmasıyla, her sayfada adı geçen kiliselerin tuttuğu piskopos listelerine ve piskoposluk ardıllığının standart tarihî kayıtlarına göre incelenmiş ve doğrulanmıştır; bunlar arasında Kutsal Makam'ın Roma ardıllığına ilişkin kayıtları, Konstantinopolis Ekümenik Patrikhanesi'nin ve Antakya patrikhanelerinin listeleri, Rus Ortodoks, Eski Katolik, Süryani Ortodoks ve Asur kiliselerinin kayıtları ve William Stubbs'ın İngiliz piskoposlarının takdislerinin sicili olan Registrum Sacrum Anglicanum adlı eseri bulunmaktadır.

Bu kayıtların kitaptan farklı olduğu yerlerde kayıtlar esas alınmış ve çizgiler düzeltilmiştir. Kitapta ileri sürülen ancak kayıtlardan doğrulanamayan çizgilere yer verilmemiştir. Bu sayfalarda adı geçen her piskopos, okuyucu tarafından kendi Kilisesi'nin kayıtlarından kontrol edilebilir.

Apostolik çizgilere genel bakış

Piskopos Byers, on havariden – asıl On İkiler'den dördü, Aziz Pavlus ve Yetmişler'den beşi – her biri aşağıda kendi sayfasında sunulan on bir ayrı yol üzerinden apostolik ardıllığa sahiptir. Sayılar, onun her çizgideki yerini gösterir.

Aynı ölçüye, yani ana kutsama çizgisine göre, kadim Kiliselerin başkanlarının her biri tek bir havariye uzanan tek bir çizgiye sahiptir. Piskopos Byers, her havarinin sayfasındaki panelde kaydedildiği gibi, her biriyle bir çizgiyi paylaşır.

Hatların sayısı kutsal rütbelerin lütfuna hiçbir şey eklemez, çünkü tek bir geçerli hat yeterlidir; hatlar burada, onları incelemek isteyenler için bir kayıt olarak sunulmaktadır. Apostolik ardıllık bir yarış değildir ve birçok hatta sahip bir piskoposun, sağlam ve doğrulanabilir tek bir hatta sahip olan bir piskopostan daha büyük bir yetkisi ya da meşruiyeti yoktur. Bu sayfalardaki hiçbir şey, herhangi bir piskopos, hele burada adı geçen ve tüm hayatlarını Kilise'nin hizmetine adamış olanlar üzerinde bir öncelik iddiası olarak anlaşılmamalıdır. Hatlar, Hristiyan inanlılar ve Piskopos Byers'ın rütbelerini incelemek isteyen herkes gerçekleri tek bir yerde bulabilsin ve dikkat ait olduğu yerde, Tanrı'nın Sözü'nde ve İsa Mesih'in Müjdesi'nde kalsın diye belgelenmiştir.

Azizler ve şehitler

Her havarinin sayfasında, bu çizgide iman uğruna canını verenler şehit olarak belirtilmiş; kanonlaştırılmış ya da başka bir yolla sunağın onurlarına yükseltilmiş olanlar ise, ister Ortodoks geleneğinde, ister Batı geleneğinde, ister her ikisinde olsun, aziz ya da mübarek olarak konumlarıyla işaretlenmiştir. Kiliseler, hangi azizleri tanıdıkları ve bir kişinin aziz olarak onurlandırılmasından önce neyi şart koştukları konusunda farklılık gösterir; her sayfadaki işaretler hangi Kilisenin kimi onurlandırdığını gösterir. Bu işaretler yalnızca yaşamın kutsallığıyla ilgilidir ve herhangi bir kutsamanın geçerliliği üzerinde hiçbir etkisi yoktur.