Èdìdì Bíṣọ́ọ̀bù

Àgbélébùú Wúrà

Ní àárín èdìdì náà ni àgbélébùú Jesu Kristi dúró sí. Níbẹ̀ ni ó ti ṣẹ́gun ikú, tí ó sì jèrè ìyè àìnípẹ̀kun fún gbogbo àwọn tí ó gbà á gbọ́. Nípa ìjìyà rẹ̀, ìkànmọ́ àgbélébùú rẹ̀, ikú rẹ̀ àti àjíǹde rẹ̀, ó san gbèsè ẹ̀ṣẹ̀ tí ènìyàn jẹ Ọlọ́run láti ìgbà ìṣubú ènìyàn nínú Ọgbà Edeni.

“Nítorí gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ṣẹ̀ ti tipa ọ̀dọ̀ ènìyàn kan wọ ayé, àti ikú nípa ẹ̀ṣẹ̀ bẹ́ẹ̀ ni ikú sì kọjá sórí ènìyàn gbogbo, láti ọ̀dọ̀ ẹni tí gbogbo ènìyàn ti dẹ́ṣẹ̀.”Romu 5:12

“Ẹni tí òun tìkára rẹ̀ fi ara rẹ̀ ru ẹ̀ṣẹ̀ wa lórí igi àgbélébùú, pé kí àwa lè di òkú sí ẹ̀ṣẹ̀, ki a sì di ààyè sí òdodo, nípa ìjìyà ẹni tí ó mú yín láradá.”1 Peteru 2:24

Àgbélébùú ni àmì ìṣẹ́gun náà. Lórí rẹ̀ ni Kristi ti “pa ìwé májẹ̀mú nì rẹ́, tí ó lòdì sí wa, … ó sì kàn án mọ àgbélébùú. Ó sì ti gba agbára kúrò lọ́wọ́ àwọn ìjọba ẹ̀mí búburú àti àwọn alágbára gbogbo, ó sì ti dójútì wọn ní gbangba, bí ó ti ń yọ̀ fún ìṣẹ́gun lórí wọn” (Kolose 2:14–15). Ìlérí àgbélébùú ni ìyè tí kò lópin: “Nítorí Ọlọ́run fẹ́ aráyé tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́, tí ó fi ọmọ rẹ̀ kan ṣoṣo fún ni, kí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbà á gbọ́, má bà á ṣègbé, ṣùgbọ́n kí ó lè ní ìyè àìnípẹ̀kun.” (Johanu 3:16).

Àgbélébùú náà tún ń kéde pé àwọn tí ó gbà á gbọ́ ti ṣẹ́gun náà tán:

“Ikú, oró rẹ dà? Ikú, ìṣẹ́gun rẹ́ dà?” … Ṣùgbọ́n ọpẹ́ ní fún Ọlọ́run ẹni tí ó fì ìṣẹ́gun fún wá nípa Olúwa wá Jesu Kristi!1 Kọrinti 15:55, 57

Wọn yóò bá a jọba títí láé nínú ìjọba rẹ̀: “Bí àwa bá faradà, àwa ó sì bá a jẹ ọba” (2 Timotiu 2:12), àti “wọn ó sì máa jẹ ọba láé àti láéláé” (Ìfihàn 22:5).

Wúrà ni a fi ṣe àgbélébùú náà láti fi hàn pé ó ń wẹ Kristiani mọ́. Ẹ̀jẹ̀ Jesu dàbí iná ìyọ́de: “ẹ̀jẹ̀ Jesu Kristi, Ọmọ rẹ̀, wẹ̀ wá nù kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀ gbogbo” (1 Johanu 1:7). Gẹ́gẹ́ bí a ti ń yọ́ wúrà mọ́ nínú iná, bẹ́ẹ̀ ni a ń wẹ Kristiani mọ́ kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀ gbogbo. Nípa Olúwa a kọ ọ́ pé “òun yóò dàbí iná ẹni tí ń da fàdákà, … Òun yóò sì jókòó bí ẹni tí n yọ́, tí ó sì ń da fàdákà; yóò wẹ àwọn ọmọ Lefi mọ́, yóò sì tún wọn dàbí wúrà àti fàdákà” (Malaki 3:2–3).

Nígbà mìíràn àwọn Kristiani máa ń dojú kọ ìdánwò àti ìpọ́njú. A gbọdọ̀ wò wọ́n bí wúrà tí a ń dán wò nínú iná, kí àwọn tí ó dúró ṣinṣin títí dé àgbélébùú lè ní ìyè àìnípẹ̀kun:

“Ẹ yọ̀ nínú èyí púpọ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pe nísinsin yìí fún ìgbà díẹ̀, níwọ̀n bí ó ti yẹ, a ti fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdánwò bá yín nínú jẹ́. Àwọn wọ̀nyí sì wáyé ki ìdánwò ìgbàgbọ́ yín tí ó ni iye lórí ju wúrà, ti ń ṣègbé lọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé iná ni a fi ń dán an wò, lè yọrísí ìyìn àti ògo àti ọlá ni ìgbà ìfarahàn Jesu Kristi.”1 Peteru 1:6–7

“Ṣùgbọ́n òun mọ ọ̀nà tí èmi ń tọ̀, nígbà tí ó bá dán mí wò, èmi yóò jáde bí wúrà.”Jobu 23:10

Olúwa fúnra rẹ̀ gbani nímọ̀ràn pé, “Èmi fún ọ ni ìmọ̀ràn pé kí o ra wúrà lọ́wọ́ mi tí a ti dà nínú iná, kí ìwọ lè di ọlọ́rọ̀” (Ìfihàn 3:18). Ó ṣe ìlérí fún àwọn olóòótọ́ pé, “ìwọ ṣa ṣe olóòtítọ́ dé ojú ikú, èmi ó sì fi adé ìyè fún ọ” (Ìfihàn 2:10).

Ìtànṣán Ìmọ́lẹ̀

Ìtànṣán ìmọ́lẹ̀ tí ń tàn láti ẹ̀yìn àgbélébùú náà ń fi hàn pé àgbélébùú ni ìmọ́lẹ̀ ayé. Olúwa wí pé, “Èmi ni ìmọ́lẹ̀ ayé, ẹni tí ó bá tọ̀ mí lẹ́yìn kì yóò rìn nínú òkùnkùn, ṣùgbọ́n yóò ní ìmọ́lẹ̀ ìyè” (Johanu 8:12).

Ìtànṣán náà tún ń fi hàn pé àwọn tí ń tẹ̀lé Kristi jẹ́ ọmọ ìmọ́lẹ̀. “Nígbà tí ẹ̀yin ní ìmọ́lẹ̀, ẹ gba ìmọ́lẹ̀ gbọ́, kí ẹ lè jẹ́ ọmọ ìmọ́lẹ̀” (Johanu 12:36). “Nítorí gbogbo yín ni ọmọ ìmọ́lẹ̀ àti ọmọ ọ̀sán gangan. Ẹ kì í ṣe tí òru tàbí tí òkùnkùn mọ́.” (1 Tẹsalonika 5:5). “Nítorí ẹ̀yin tí jẹ́ òkùnkùn lẹ́ẹ̀kan ṣùgbọ́n nísinsin yìí, ẹ̀yin dí ìmọ́lẹ̀, nípa tí Olúwa: ẹ máa rín gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ ìmọ́lẹ̀” (Efesu 5:8).

Àwọn Kristiani gbọdọ̀ jẹ́ fìtílà fún ayé, kí olúkúlùkù wọn jẹ́ ìtànṣán ìmọ́lẹ̀ náà:

“Ẹyin ni ìmọ́lẹ̀ ayé. Ìlú tí a tẹ̀dó sórí òkè kò lè fi ara sin. Bẹ́ẹ̀ ni a kì í tan fìtílà tán, kí a sì gbé e sí abẹ́ òsùwọ̀n; bí kò ṣe sí orí ọ̀pá fìtílà, a sì tan ìmọ́lẹ̀ fún gbogbo ẹni tí ń bẹ nínú ilé. Bákan náà, ẹ jẹ́ kí ìmọ́lẹ̀ yín kí ó mọ́lẹ̀ níwájú ènìyàn, kí wọ́n lè máa rí iṣẹ́ rere yín, kí wọn lè máa yin baba yín tí ń bẹ ní ọ̀run lógo.”Matiu 5:14–16

Wọ́n ń ṣe èyí nípa gbígba wíwà Ẹ̀mí Mímọ́, àti jíjẹ́ kí Ẹ̀mí tí ó wà nínú wọn tàn jáde nínú ìgbésí ayé wọn. Nígbà náà ni ìmọ́lẹ̀ òtítọ́ yóò tàn láti inú ìgbésí ayé wọn, ìgbésí ayé wọ̀nyẹn yóò sì di ẹbọ ààyè: “Nítorí náà mo fi ìyọ́nú Ọlọ́run bẹ̀ yín ará, kí ẹ̀yin kí ó fi ara yín fún Ọlọ́run ní ẹbọ ààyè mímọ́, ìtẹ́wọ́gbà, èyí ni iṣẹ́ ìsìn yín tí ó tọ̀nà.” (Romu 12:1). Nígbà náà ni àwọn ẹlòmíràn lè wo àwọn Kristiani, kí wọ́n sì rí i pé wọ́n yàtọ̀, “aláìlẹ́gàn àti oníwà mímọ́, ọmọ Ọlọ́run, aláìlábàwọ́n, láàrín oníwà wíwọ́ àti alárékérekè orílẹ̀-èdè láàrín àwọn ẹni tí a ń rí yín bí ìmọ́lẹ̀ ní ayé” (Filipi 2:15). Àwọn Kristiani ni ìmọ́lẹ̀ ayé nítorí pé wọ́n ń tẹ̀lé Ìmọ́lẹ̀ ayé, ọkùnrin náà Jesu gan-an, ẹni tí í ṣe Kristi.

Bíbélì Mímọ́

Bíbélì Mímọ́ ni òfin àti atọ́nà ìgbàgbọ́, ọ̀rọ̀ Ọlọ́run tí kò lè ṣìnà:

“Gbogbo ìwé mímọ́ ni ó ní ìmísí Ọlọ́run tí ó sì ní èrè fún ẹ̀kọ́, fún ìbániwí, fún ìtọ́ni, fún ìkọ́ni tí ó wà nínú òdodo. Kí ènìyàn Ọlọ́run lè pé, tí a ti múra sílẹ̀ pátápátá fun iṣẹ́ rere gbogbo.”2 Timotiu 3:16–17

A fi fún Kristiani láti máa lò ó bí idà, “idà ẹ̀mí, tí í ṣe ọ̀rọ̀ Ọlọ́run” (Efesu 6:17):

“Nítorí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run yè, ó sì ní agbára, ó sì mu ju idàkídà olójú méjì lọ, ó sì ń gún ni, àní títí dé pínpín ọkàn àti ẹ̀mí ní yà, àti ní oríkèé àti ọ̀rá inú egungun, òun sì ni olùmọ̀ èrò inú àti ète ọkàn.”Heberu 4:12

Bẹ́ẹ̀ ni Olúwa fúnra rẹ̀ lò ó. Nígbà tí a darí Jesu sí ijù “láti dán an wò láti ọwọ́ èṣù,” ó fi ọ̀rọ̀ tí a kọ sílẹ̀ dáhùn sí gbogbo ìdánwò:

• “A ti kọ ìwé rẹ̀ pé: ‘Ènìyàn kì yóò wà láààyè nípa àkàrà nìkan, bí kò ṣe nípa gbogbo ọ̀rọ̀ ti ó ti ẹnu Ọlọ́run jáde wá.’ ” (Matiu 4:4)
• “A sá à ti kọ ọ́ pé, ‘Ìwọ kò gbọdọ̀ dán Olúwa Ọlọ́run rẹ wò.’ ” (Matiu 4:7)
• “Padà kúrò lẹ́yìn mi, Satani! Nítorí a ti kọ ọ́ pé, ‘Olúwa Ọlọ́run rẹ ni kí ìwọ kí ó fi orí balẹ̀ fún, òun nìkan ṣoṣo ni kí ìwọ máa sìn.’ ” (Matiu 4:10)

Nígbà náà ni èṣù fi í sílẹ̀ (Matiu 4:11).

Bíbélì Mímọ́ ni ìlànà tí Kristiani fi ń gbé ìgbésí ayé rẹ̀: “Ọ̀rọ̀ rẹ ni fìtílà sí ẹsẹ̀ mi àti ìmọ́lẹ̀ sí ipa ọ̀nà mi.” (Saamu 119:105); “òtítọ́ ni ọ̀rọ̀ rẹ” (Johanu 17:17). Ó dúró títí láé: “Ọ̀rọ̀ rẹ, Olúwa, títí láé ni; ó dúró ṣinṣin ní ọ̀run.” (Saamu 119:89); “Ọ̀run àti ayé yóò rékọjá, ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ mi kì yóò rékọjá” (Matiu 24:35).

Ó ṣàkọsílẹ̀ fún gbogbo ìgbà bí onígbàgbọ́ ṣe lè rí ìyè àìnípẹ̀kun gbà: “Ṣùgbọ́n wọ̀nyí ni a kọ, kí ẹ̀yin lè gbàgbọ́ pé Jesu ní í ṣe Kristi náà, Ọmọ Ọlọ́run, àti pé nípa gbígbàgbọ́, kí ẹ̀yin lè ní ìyè ní orúkọ rẹ̀.” (Johanu 20:31). Ó sì ń fi ògo fún Ọlọ́run àti Ọmọ bíbí rẹ̀ kan ṣoṣo, Olúwa àti Olùgbàlà wa Jesu Kristi: “Ẹ̀yin ń wá ìwé mímọ́ nítorí ẹ̀yin rò pé nínú wọn ni ẹ̀yin ní ìyè tí kò nípẹ̀kun. Wọ̀nyí sì ni àwọn tí ó ń jẹ́rìí mi” (Johanu 5:39).

Mọ̀nàmọ́ná

Àwọn ìtànṣán ìmọ́lẹ̀ tí ń jáde láti inú Bíbélì Mímọ́, tí ó sì ń wé mọ́ dragoni náà àti ayé, jẹ́ mọ̀nàmọ́ná. Wọ́n ń jáde láti inú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, wọ́n sì ń ṣá dragoni náà lọ́gbẹ́. Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ni agbára tí ó lágbára jùlọ ní gbogbo ayé àti ọ̀run: “Ọ̀rọ̀ mi kò ha a dàbí iná?” ni Olúwa wí, “àti bí òòlù irin tí ń fọ́ àpáta túútúú?” (Jeremiah 23:29). Ìwé Mímọ́ sọ̀rọ̀ nípa mọ̀nàmọ́ná Olúwa tí ń jáde lọ sí àwọn ọ̀tá rẹ̀: “ọfà mọ̀nàmọ́ná ńlá sì dà wọ́n rú” (Saamu 18:14); “Rán mọ̀nàmọ́ná kí ó sì fọ́n àwọn ọ̀tá ká; ta ọfà rẹ kí ó sì dà wọ́n rú” (Saamu 144:6).

Nígbà tí Kristiani bá sọ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ó ń dun ọ̀tá, ó sì ń kọlù ú bí mọ̀nàmọ́ná. Nígbà tí àwọn àádọ́rin náà padà pẹ̀lú ayọ̀ pé “àwọn ẹ̀mí èṣù tilẹ̀ foríbalẹ̀ fún wa ní orúkọ rẹ,” Olúwa dáhùn pé:

“Èmí rí Satani ṣubú bí mọ̀nàmọ́ná láti ọ̀run wá. Kíyèsi i, èmí fún yín ní àṣẹ láti tẹ ejò àti àkéekèe mọ́lẹ̀, àti lórí gbogbo agbára ọ̀tá, kò sì ṣí ohun kan bí ó ti wù tí ó ṣe, tí yóò pa yín lára.”Luku 10:18–19

Mọ̀nàmọ́ná náà kọlu dragoni náà fúnra rẹ̀, “ejò láéláé nì, tí a ń pè ni Èṣù, àti Satani, tí ń tan gbogbo ayé jẹ” (Ìfihàn 12:9), ó sì ń kọlu àwọn tí ń tẹ̀lé e. Ó ń kọlù ní ilẹ̀ ọba ẹ̀mí, “nítorí pé kì í ṣe ẹ̀jẹ̀ àti ẹran-ara ní àwa ń bá jìjàkadì, ṣùgbọ́n àwọn ìjòyè, àwọn ọlọ́lá, àwọn aláṣẹ ìbí òkùnkùn ayé yìí, àti àwọn ẹ̀mí búburú ní ojú ọ̀run” (Efesu 6:12), àti káàkiri ayé níbi tí ó ti ń ṣiṣẹ́. Báyìí ni àwọn ènìyàn mímọ́ “ti ṣẹ́gun rẹ̀ nítorí ẹ̀jẹ̀ ọ̀dọ́-àgùntàn náà, àti nítorí ọ̀rọ̀ ẹ̀rí wọn” (Ìfihàn 12:11), báyìí sì ni a ṣe ìlérí fún gbogbo onígbàgbọ́: “Ẹ kọ ojú ìjà sí èṣù, òun ó sì sá kúrò lọ́dọ̀ yín” (Jakọbu 4:7).

Dragoni Náà

Dragoni náà dúró fún Satani, ẹni tí Ìwé Mímọ́ sábà máa ń pè ní dragoni: “O sì di dragoni náà mú, ejò àtijọ́ nì, tí í ṣe èṣù, àti Satani” (Ìfihàn 20:2).

Ó ká ara rẹ̀ yí ayé ká nítorí pé Ìwé Mímọ́ ṣàkọsílẹ̀ pé òun ni ọlọ́run ayé yìí: “ọlọ́run ayé yìí ti sọ ọkàn àwọn aláìgbàgbọ́ dí afọ́jú, kí ìmọ́lẹ̀ ìyìnrere Kristi tí ó lógo, ẹni tí í ṣe àwòrán Ọlọ́run, má ṣe mọ́lẹ̀ nínú wọn” (2 Kọrinti 4:4). Olúwa pè é ní “aládé ayé yìí” (Johanu 12:31), Aposteli Johanu sì kọ̀wé pé “gbogbo ayé ni ó wà lábẹ́ agbára ẹni búburú náà” (1 Johanu 5:19). Ó di ayé tí ó ti ṣubú yìí mú ju bí Kristiani ti mọ̀ tàbí ti yé e lọ. Láti ìgbà ìṣubú nínú Ọgbà Edeni, ipa búburú rẹ̀ ti dé inú gbogbo ohun tí Kristiani ń bá pàdé lójoojúmọ́. Òun ni “aláṣẹ agbára ojú ọ̀run, ẹ̀mí tí n ṣiṣẹ́ ni ìsinsin yìí nínú àwọn ọmọ aláìgbọ́ràn” (Efesu 2:2), àti pé “èṣù ọ̀tá yín, bí i kìnnìún tí ń ké ramúramù, ó ń rìn káàkiri, ó ń wa ẹni tí yóò pajẹ” (1 Peteru 5:8).

Dragoni náà gbé ara sókè sí àgbélébùú láti fi ìṣọ̀tẹ̀ gbangba èṣù sí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run hàn. Ó ń fi hàn pé ó kọ Ọlọ́run, Kristi rẹ̀ àti gbogbo ohun mímọ́, àti pé èrò rẹ̀ hàn gbangba láti tako gbogbo ohun tí Ọlọ́run ti gbé kalẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ ayé. Ju gbogbo rẹ̀ lọ, ó ń fi èrò rẹ̀ hàn láti pa aráyé run, tí a dá ní àwòrán àti jíjọ Ọlọ́run: “Nítorí náà, Ọlọ́run dá ènìyàn ní àwòrán ara rẹ̀, ní àwòrán Ọlọ́run ni ó dá a, akọ àti abo ni ó dá wọn.” (Gẹnẹsisi 1:27). Nípa rẹ̀ ni Olúwa wí pé, “Apànìyàn ni òun jẹ́ láti àtètèkọ́ṣe, kò sì dúró nínú òtítọ́; nítorí tí kò sí òtítọ́ nínú rẹ̀” (Johanu 8:44). “Dragoni náà sì bínú gidigidi sí obìnrin náà, ó sì lọ bá àwọn irú-ọmọ rẹ̀ ìyókù jagun, tí wọ́n ń pa òfin Ọlọ́run mọ̀, tí wọn sì di ẹ̀rí Jesu mú” (Ìfihàn 12:17).

Ó ń bá ìṣọ̀tẹ̀ náà lọ, pẹ̀lú ogun apẹ̀yìndà rẹ̀ àti àwọn ènìyàn búburú ní ayé tí ń tẹ̀lé e, títí di ìgbà tí a ó sọ ọ́ sínú adágún iná, pẹ̀lú gbogbo àwọn tí ń tẹ̀lé e, gẹ́gẹ́ bí Ìwé Ìfihàn ti kọ ọ́ sílẹ̀:

“A sì wọ́ Èṣù tí ó tàn wọ́n jẹ lọ sínú adágún iná àti sulfuru, níbi tí ẹranko àti wòlíì èké nì gbé wà, a ó sì máa dá wọn lóró tọ̀sán tòru láé àti láéláé.”Ìfihàn 20:10

“Ẹ kúrò lọ́dọ̀ mi, ẹ̀yin ẹni ègún, sínú iná àìnípẹ̀kun tí a ti tọ́jú fún èṣù àti àwọn angẹli rẹ̀.”Matiu 25:41

Ayé

Ayé ní ìtumọ̀ tirẹ̀, yàtọ̀ sí dragoni tí ó ká ara rẹ̀ yí i ká. Òun ni ilẹ̀ ayé, ẹ̀dá Ọlọ́run. Nígbà tí Ọlọ́run parí iṣẹ́ rẹ̀, “Ọlọ́run sì rí àwọn ohun gbogbo tí ó dá, ó dára gidigidi” (Gẹnẹsisi 1:31).

A fi ayé fún ènìyàn nípa àṣẹ Ọlọ́run:

“Ọlọ́run sì súre fún wọn, Ọlọ́run sì wí fún wọn pé, “Ẹ máa bí sí i, kí ẹ sì máa pọ̀ sí i, kí ẹ sì gbilẹ̀, kí ẹ ṣe ìkápá ayé. Ẹ ṣe àkóso àwọn ẹja inú òkun, ẹyẹ ojú ọ̀run àti gbogbo ẹ̀dá alààyè tí ó ń rìn ní orí ilẹ̀.””Gẹnẹsisi 1:28

“Ọ̀run àní ọ̀run ni ti Olúwa: ṣùgbọ́n ayé ló fi fún ọmọ ènìyàn.”Saamu 115:16

Ènìyàn pàdánù àṣẹ ìṣàkóso náà nígbà tí ó ṣàìgbọ́ràn sí Ọlọ́run nínú Ọgbà Edeni, tí ó sì jẹ èso tí a kà léèwọ̀: “ègún ni fún ilẹ̀ nítorí rẹ” (Gẹnẹsisi 3:17).

Kristi pàṣẹ fún àwọn tí ń tẹ̀lé e láti gbọ́ tirẹ̀: “Bí ẹ̀yin bá fẹ́ràn mi, ẹ ó pa òfin mi mọ́” (Johanu 14:15). Ó rán àwọn aposteli rẹ̀ sí gbogbo orílẹ̀-èdè:

“Nítorí náà, ẹ lọ, ẹ sọ wọ́n di ọmọ-ẹ̀yìn orílẹ̀-èdè gbogbo, ẹ máa bamitiisi wọn ní orúkọ Baba àti ti Ọmọ àti ti Ẹ̀mí Mímọ́. Ẹ kọ́ wọn láti máa kíyèsi ohun gbogbo èyí tí mo ti pàṣẹ fún yín.”Matiu 28:19–20

Ó rán wọn kí a lè ra ayé yìí padà, kí ó sì tún bá Ọlọ́run rẹ́, kí ènìyàn sì máa ṣàkóso ayé gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run ti pinnu ní ìbẹ̀rẹ̀. Nítorí “Nítorí a ó sọ ẹ̀dá tìkára rẹ̀ di òmìnira kúrò nínú ẹrú ìdíbàjẹ́, sí òmìnira ògo àwọn ọmọ Ọlọ́run.” (Romu 8:21).

Àdúrà Olúwa sọ̀rọ̀ nípa èyí: “kí ìjọba yín dé, ìfẹ́ tiyín ni kí a ṣe ní ayé bí ti ọ̀run” (Matiu 6:10). Nínú ọ̀rọ̀ wọ̀nyí Jesu fúnra rẹ̀ kéde pé ìfẹ́ Ọlọ́run ni kí a dá ayé padà sí ètò tí ó ti pinnu ní ìbẹ̀rẹ̀. Ìmúpadàbọ̀sípò rẹ̀ túmọ̀ sí pé a ti ṣẹ́gun èṣù, Satani, nípa ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti nípa ẹbọ Olúwa àti Olùgbàlà wa Jesu Kristi. Nígbà náà ni “Ìjọba ayé di ti Olúwa wá, àti tí Kristi rẹ̀; òun yóò sì jẹ ọba láé àti láéláé” (Ìfihàn 11:15). Nínú orin tuntun a sọ nípa àwọn tí a ti rà padà pé, “wọ́n sì ń jẹ ọba lórí ilẹ̀ ayé” (Ìfihàn 5:10).

Àmì yìí lórí èdìdì náà ń rán gbogbo Kristiani létí ojúṣe láti mú kí Ìjọba Ọlọ́run farahàn ní ayé. Jesu wàásù pé, “Ẹ ronúpìwàdà, nítorí tí ìjọba ọ̀run kù sí dẹ̀dẹ̀” (Matiu 4:17), ó sì rán àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ jáde láti sọ pé, “Ìjọba Ọlọ́run kù sí dẹ̀dẹ̀ sí yín” (Luku 10:9). Níbi tí Jesu bá wà, Ìjọba Ọlọ́run wà níbẹ̀. Bẹ́ẹ̀ ni yóò rí ní ọjọ́ ìṣẹ́gun rẹ̀ lórí dragoni náà, nígbà tí ènìyàn yóò tún máa ṣàkóso ayé gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run ti pinnu ní ìbẹ̀rẹ̀.

Ìkùukùu Ìjì àti Omi Tí Ń Ru Gùdù

Ìkùukùu ìjì dúró fún afẹ́fẹ́, èyí tí ó jẹ́ Ẹ̀mí Mímọ́ níbí. Olúwa fúnra rẹ̀ fi Ẹ̀mí wé afẹ́fẹ́: “Afẹ́fẹ́ ń fẹ́ sí ibi tí ó gbé wù ú, ìwọ sì ń gbọ́ ìró rẹ̀, ṣùgbọ́n ìwọ kò mọ ibi tí ó gbé ti wá, àti ibi tí ó gbé ń lọ, gẹ́gẹ́ bẹ́ẹ̀ ni olúkúlùkù ẹni tí a bí nípa ti Ẹ̀mí.” (Johanu 3:8). Ní ọjọ́ Pentikosti Ẹ̀mí dé “gẹ́gẹ́ bí ìró ẹ̀fúùfù líle” (Ìṣe àwọn Aposteli 2:2). Ní ìbẹ̀rẹ̀, “Ẹ̀mí Ọlọ́run sì ń rábàbà lójú omi” (Gẹnẹsisi 1:2).

Nígbà tí Kristiani bá lo ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, tí mọ̀nàmọ́ná sì kọlu ejò náà àti àwọn tí ń tẹ̀lé e nínú ẹ̀mí, Ẹ̀mí Mímọ́ ń rìn bí afẹ́fẹ́ mímọ́ àti ìjì líle. Ìrìn náà ń mi omi ayé gan-an, nítorí “Ohùn Olúwa n ré àwọn omi kọjá; Ọlọ́run ògo sán àrá, Olúwa san ara.” (Saamu 29:3). Gbogbo ayé ni ìgbàgbọ́ onígbàgbọ́ nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti lílò rẹ̀ bí idà ń kàn. Nígbà tí a bá lò ó bí ó ti yẹ, Ẹ̀mí Mímọ́ ń rìn nínú ògo, agbára àti àṣẹ. Bẹ́ẹ̀ ni ó rí pẹ̀lú Ìjọ àkọ́kọ́: “Nígbà tí wọ́n gbàdúrà tan, ibi tí wọ́n gbé péjọpọ̀ sí mì tìtì; gbogbo wọn sì kún fún Ẹ̀mí Mímọ́, wọ́n sì ń fi ìgboyà sọ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run.” (Ìṣe àwọn Aposteli 4:31).

Ìkùukùu ìjì àti omi tí ń ru gùdù ń dáhùn sí Kristiani: sí lílò tí ó ń lo ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, àti sí kíképè tí ó ń ké pe Ẹ̀mí Mímọ́ nínú ìgbàgbọ́ nínú Jesu Kristi Olúwa àti Olùgbàlà wa. Olúwa fúnra rẹ̀ “bá ìjì líle náà wí, ó sì wí fún òkun pé, “Dákẹ́! Jẹ́ẹ́!” Ìjì náà sì dá, ìparọ́rọ́ ńlá sì wà,” àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ sì béèrè pé, “Irú ọkùnrin wo ni èyí, tí ìjì àti Òkun ń gbọ́ tirẹ̀!” (Marku 4:39, 41). Ó ṣe ìlérí àṣẹ kan náà fún àwọn tí ó gbàgbọ́:

“Lóòótọ́ ni mò wí fún un yín, bí ẹnikẹ́ni bá wí fún òkè ‘Ṣídìí, gbé ara rẹ sọ sínú Òkun,’ ti kò sì ṣe iyèméjì nínú ọkàn rẹ̀ ṣùgbọ́n tí ó gbàgbọ́ pé ohun tí òun wí yóò ṣẹ, yóò rí bẹ́ẹ̀ fún un.”Marku 11:23

Nítorí náà, bí a tilẹ̀ sọ pé ayé wà lábẹ́ ìṣàkóso èṣù, ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ń ṣẹ́gun. Ó ń fún Kristiani ní àṣẹ lórí ohun tí ènìyàn fi lé Satani lọ́wọ́ nínú ìṣubú nínú Ọgbà Edeni. Nípa ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, nípa ẹ̀jẹ̀ iyebíye àti ẹbọ Jesu Kristi, àti nípa àṣẹ rẹ̀, a dá onígbàgbọ́ padà sí ipò rẹ̀ tí ó tọ́. Nígbà tí ó bá sọ ọ̀rọ̀ àtọ̀runwá ti Ìwé Mímọ́, ayé fúnra rẹ̀ ń dáhùn, Ẹ̀mí Mímọ́ sì ni ẹni tí ń mú ìdáhùn náà wá. Ẹ̀mí ń fi agbára fún àdúrà Kristiani: “ẹ̀mí tìkára rẹ̀ ń fi ìrora tí a kò le fi ẹnu sọ bẹ̀bẹ̀ fún wa” (Romu 8:26). Ẹ̀mí tún ń fi agbára fún àwọn àṣẹ rẹ̀ nínú Ẹ̀mí, àní lórí ohun tí a ti pàdánù, bẹ́ẹ̀ ni ògo Jesu Kristi Olúwa àti Olùgbàlà wa ti pọ̀ tó: “Bí ẹ̀yin bá béèrè ohunkóhun ní orúkọ mi, èmi ó ṣe é” (Johanu 14:14).

Ìwé Mímọ́ ṣàkọsílẹ̀ ọ̀rọ̀ Olúwa fúnra rẹ̀: “Gbogbo agbára ni ọ̀run àti ní ayé ni a ti fi fún mi” (Matiu 28:18). Àwọn tí ó gba Kristi gbọ́ ń rí ọ̀nà sí agbára náà nípasẹ̀ ẹ̀jẹ̀ iyebíye Ọ̀dọ́-àgùntàn àti nípasẹ̀ ìgbàgbọ́ wọn nínú rẹ̀.

Àwọn Àwọ̀: Pápá Aláwọ̀ Búlúù àti Etí Wúrà

Pápá aláwọ̀ búlúù ni ojú ọ̀run. Láti ìbẹ̀rẹ̀, ènìyàn máa ń wo òkè sí ojú ọ̀run nígbà tí ó bá ń bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀: “Ìwọ ní mo gbé ojú mí sókè sí, ìwọ tí ń gbé inú ọ̀run.” (Saamu 123:1). Olúwa kọ́ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ láti gbàdúrà pé, “Baba wa tí ń bẹ ní ọ̀run, ọ̀wọ̀ fún orúkọ yín” (Matiu 6:9).

Àwọ̀ búlúù dúró fún àwọn ibi ọ̀run tí Kristiani ń wọ̀ nínú àdúrà àti ẹ̀bẹ̀. Òun ni ibi ìtẹ́ Ọlọ́run: Báyìí ni Olúwa wí: “Ọ̀run ni ìtẹ́ mi, ayé sì ni àpótí ìtìsẹ̀ mi.” (Isaiah 66:1). Ìtẹ́ náà jẹ́ àìrí, kò sì ṣeé mọ̀ fún Kristiani, síbẹ̀ ó ń wò ó nínú ìgbàgbọ́ nípasẹ̀ Kristi Jesu, nítorí “àwa ń gbé nípa ìgbàgbọ́, kì í ṣe nípa rí rí.” (2 Kọrinti 5:7). Ó ń “wá si ibi ìtẹ́ oore-ọ̀fẹ́ pẹ̀lú ìgboyà, kí a lè rí àánú gbà, kí a sì rí oore-ọ̀fẹ́ láti máa ran ni lọ́wọ́ ní àkókò tí ó wọ̀” (Heberu 4:16).

“Ohun ìkọ̀kọ̀ jẹ́ ti Olúwa Ọlọ́run wa, ṣùgbọ́n ohun tí a fihàn jẹ́ ti wa àti ti àwọn ọmọ wa títí láé” (Deuteronomi 29:29). A fún ènìyàn ní ìmọ̀ tí ó tó láti rí ìgbàlà rẹ̀ dájú. Ó ń wá nípasẹ̀ ọ̀rọ̀ Bíbélì Mímọ́ tí a kọ sílẹ̀, “Ìwé Mímọ́, tí ó lè sọ ọ́ di ọlọ́gbọ́n sí ìgbàlà nípasẹ̀ ìgbàgbọ́ nínú Kristi Jesu” (2 Timotiu 3:15). Ó tún ń wá nípasẹ̀ ìtọ́ni, ẹ̀kọ́ àti àpẹẹrẹ Olúwa àti Olùgbàlà wa Jesu Kristi.

Nígbà tí Kristiani bá gbé ọkàn rẹ̀ sókè nínú àdúrà, ó ń gòkè lọ sí ọ̀run, sínú búlúù tí ó dúró fún àwọn ibi ọ̀run: “Ẹ jẹ́ kí a gbé ọkàn àti ọwọ́ wa sókè sí Ọlọ́run ní ọ̀run” (Ẹkún Jeremiah 3:41). “Jẹ́ kí àdúrà mi ó wá sí iwájú rẹ bí ẹbọ tùràrí àti ìgbé ọwọ́ mi si òkè rí bí ẹbọ àṣálẹ́.” (Saamu 141:2). “Àti èéfín tùràrí náà pẹ̀lú àdúrà àwọn ènìyàn mímọ́ sì gòkè lọ síwájú Ọlọ́run láti ọwọ́ angẹli náà wá.” (Ìfihàn 8:4).

Etí wúrà náà ń sọ̀rọ̀ nípa ìwẹ̀mọ́ Kristiani, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe àlàyé rẹ̀ lókè lábẹ́ àgbélébùú wúrà. Ìgbàgbọ́ nínú Jesu Kristi àti nínú agbára ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ jẹ́ iná ìyọ́de tí ń yọ́ ènìyàn mọ́, gẹ́gẹ́ bí a ti ń yọ́ wúrà nínú iná. “Èmi ó sì mú apá kẹta náà la àárín iná, èmi yóò sì yọ́ wọn bí a ti yọ́ fàdákà, èmi yóò sì dán wọn wò, bi a tí ń dán wúrà wò: wọn yóò sì pé orúkọ mi, èmi yóò sì dá wọn lóhùn” (Sekariah 13:9). Níbí, wúrà dúró fún Kristiani tí a ti yọ́ mọ́, tí ó gbàgbọ́, tí ó sì gbẹ́kẹ̀lé Jesu Kristi pátápátá, “Ọba àwọn ọba àti Olúwa àwọn olúwa” (Ìfihàn 19:16).

Ọ̀rọ̀ Tí A Kọ Sí Etí Rẹ̀

Yí etí náà ká ni ọ̀rọ̀ tí a kọ, “GARLAND F. BYERS, JR. ✠ EPISCOPUS.” Orúkọ náà fi hàn pé ti Bíṣọ́ọ̀bù ni èdìdì náà. Episcopus ni ọ̀rọ̀ Latin fún bíṣọ́ọ̀bù. Ó wá láti inú ọ̀rọ̀ Gíríìkì episkopos, “alábojútó,” ọ̀rọ̀ tí St. Paulu lò nígbà tí ó kìlọ̀ fún àwọn alàgbà Efesu:

“Ẹ kíyèsára yin, àti sí gbogbo agbo tí Ẹ̀mí Mímọ́ fi yín ṣe alábojútó rẹ̀, láti máa tọ́jú ìjọ Ọlọ́run, tí ó tí fi ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ rà.”Ìṣe àwọn Aposteli 20:28

Orúkọ náà àti oyè náà papọ̀ ń fi hàn pé Bíṣọ́ọ̀bù ń kópa nínú ogun ẹ̀mí tí a ń jà lójoojúmọ́: “Nítorí ohun ìjà wa kì í ṣe ti ara, ṣùgbọ́n ó lágbára nínú Ọlọ́run láti wó ibi gíga palẹ̀.” (2 Kọrinti 10:4). Ó jẹ́ ọ̀kan lára ìṣàkóso Ọlọ́run, tí a yà sọ́tọ̀ sí ipò bíṣọ́ọ̀bù, tí a sì pàṣẹ fún láti sọ ẹ̀kọ́ òtítọ́ jáde, kí ó má sì dákẹ́. Nítorí pé “alábojútó jẹ́ ẹni tí a gbé iṣẹ́ Ọlọ́run lé lọ́wọ́, nítorí náà, kò gbọdọ̀ ní àbùkù kankan, … Ó gbọdọ̀ di ẹ̀kọ́ nípa ìdúró ṣinṣin mú dáradára gẹ́gẹ́ bí ó ti kọ́ ọ, kí ó lè fi ẹ̀kọ́ tí ó yè kooro kọ́ àwọn ẹlòmíràn. Nípa èyí, yóò lè fi ìdí òtítọ́ múlẹ̀ fún àwọn alátakò” (Titu 1:7, 9).

Dídákẹ́ yóò jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀: “Nítorí náà ẹni tí ó bá mọ rere í ṣe tí kò sì ṣe é, ẹ̀ṣẹ̀ ni fún un.” (Jakọbu 4:17). Olúwa kìlọ̀ fún alóre tí ó rí idà tí ń bọ̀ tí kò sì fọn ìpè pé: “èmi yóò béèrè ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ lọ́wọ́ rẹ̀” (Esekiẹli 33:6). St. Paulu wí pé, “ègbé ni fún mi tí mo bá kọ̀ láti wàásù ìyìnrere” (1 Kọrinti 9:16).

Ọ̀rọ̀ tí a kọ náà ń rán wa létí òwe tálẹ́ǹtì (Matiu 25:14–30). Ọ̀gá kan kó ẹrù rẹ̀ lé àwọn ọmọ ọ̀dọ̀ rẹ̀ lọ́wọ́ kí ó tó lọ sí ìrìnàjò, méjì nínú wọn sì fi ṣòwò, wọ́n sì sọ ohun tí a fún wọn di ìlọ́po méjì. Ọ̀gá náà wí fún ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn pé, “O ṣeun ìwọ ọmọ ọ̀dọ̀ rere àti olóòtítọ́: ìwọ ṣe olóòtítọ́ nínú ohun díẹ̀, èmi yóò fi ọ́ ṣe olórí ohun púpọ̀, bọ́ sínú ayọ̀ olúwa rẹ” (Matiu 25:21). Ẹ̀kẹta fi tálẹ́ǹtì rẹ̀ pamọ́ sínú ilẹ̀, ọ̀gá náà sì dá a lóhùn pé, “Ìwọ ọmọ ọ̀dọ̀ búburú” (Matiu 25:26). Òwe náà ń rán Bíṣọ́ọ̀bù létí ojúṣe ọ̀wọ̀ rẹ̀:

• láti sọ ìyìnrere Jesu Kristi bí ó ti yé e;
• láti dúró fún ohun tí ó tọ́ tí ó sì jẹ́ òdodo lójú Ọlọ́run; àti
• láti jẹ́ ọmọ ọ̀dọ̀ rere àti olóòótọ́ ti Olúwa àti Olùgbàlà wa Jesu Kristi.

Bíṣọ́ọ̀bù kò mọ ìdí tí a fi pè é. Ohun tí ó mọ̀ nìkan ni pé a pè é, òtítọ́ yìí nìkan sì fún un ní àṣẹ àti ojúṣe. “Kì í ṣe ẹ̀yin ni ó yàn mí, ṣùgbọ́n èmi ni ó yàn yín, mo sì fi yín sípò, kí ẹ̀yin kí ó lè lọ, kí ẹ sì so èso, àti kí èso yín lè dúró” (Johanu 15:16). “Nítorí àìlábámọ̀ ni ẹ̀bùn àti ìpè Ọlọ́run.” (Romu 11:29). Lọ́dọ̀ àwọn tí a fún ní púpọ̀, púpọ̀ ni a ó béèrè: “Nítorí ẹnikẹ́ni tí a fún ní púpọ̀, lọ́dọ̀ rẹ̀ ni a ó gbé béèrè púpọ̀” (Luku 12:48).

Àwọn àgbélébùú kéékèèké tí a fi sí ẹ̀gbẹ́ orúkọ Bíṣọ́ọ̀bù àti ọ̀rọ̀ náà Episcopus ń fi hàn pé bíṣọ́ọ̀bù àgbélébùú ni, bíṣọ́ọ̀bù nínú Ìjọ Olúwa àti Olùgbàlà wa Jesu Kristi. Wọ́n ń fi bí orúkọ rẹ̀ àti ipò rẹ̀ ṣe dúró ní ìbámu pẹ̀lú Kristi hàn. “Ṣùgbọ́n kí a má ṣe rí i pé èmi ń ṣògo, bí kò ṣe nínú àgbélébùú Jesu Kristi Olúwa wa, nípasẹ̀ ẹni tí a ti kan ayé mọ́ àgbélébùú fún mi, àti èmi fún ayé.” (Galatia 6:14). Bíṣọ́ọ̀bù jẹ Kristi àti Ọlọ́run ní ìdúróṣinṣin ju ohun gbogbo lọ. Àwọn àgbélébùú náà dúró fún ìgbọ́ràn yẹn, èyí tí ó yẹ fún Ọlọ́run nìkan:

“Bí ẹnìkan bá ń fẹ́ láti máa tọ̀ mí lẹ́yìn, kí ó sẹ́ ara rẹ̀, kí ó sì gbé àgbélébùú rẹ̀ ní ọjọ́ gbogbo, kí ó sì máa tọ̀ mí lẹ́yìn.”Luku 9:23

“Kò sì í ẹnìkan tí ó lè sin ọ̀gá méjì.”Matiu 6:24

“Àwa kò gbọdọ̀ má gbọ́ tí Ọlọ́run ju ti ènìyàn lọ!”Ìṣe àwọn Aposteli 5:29

Àkọlé

Àkọlé náà, Euntes in Mundum Universum, “Lílọ sí gbogbo ayé,” wà nínú wúrà èdìdì náà. Inú wúrà ni a gbé e sí nítorí pé Bíṣọ́ọ̀bù, tí a ti yà sọ́tọ̀ lọ́nà tí ó tọ́, ni iná Ẹ̀mí Mímọ́ ti yọ́ mọ́, ó sì ti gba oyè mímọ́. Oyè wọ̀nyí ti gbé ojúṣe láti tan ìyìnrere kálẹ̀ lé e lórí báyìí, tí ó wúwo jù èyí tí ó rù tẹ́lẹ̀ lọ. A tún ń dá iná náà ní gbogbo ìgbà tí ó bá ṣe iṣẹ́ sákírámẹ́ǹtì kan. Gẹ́gẹ́ bí St. Paulu ti kọ̀wé sí Timotiu, “rú ẹ̀bùn Ọlọ́run sókè èyí ti ń bẹ nínú rẹ nípa ìgbọ́wọ́lé mi” (2 Timotiu 1:6).

Àwọn ọ̀rọ̀ náà ni àṣẹ àwọn aposteli àti ti àwọn arọ́pò wọn, àwọn bíṣọ́ọ̀bù. Àṣẹ Kristi fúnra rẹ̀ ni wọ́n:

“Ẹ lọ sí gbogbo ayé, kí ẹ sì máa wàásù ìyìnrere mi fún gbogbo ẹ̀dá.”Marku 16:15

A gbọdọ̀ wàásù ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti ìyìnrere Jesu Kristi, kí a sì mú wọn dé ọ̀dọ̀ gbogbo orílẹ̀-èdè ayé: “A ó sì wàásù ìyìnrere nípa ìjọba náà yìí ní gbogbo ayé ká, láti ṣe ẹ̀rí fún gbogbo orílẹ̀-èdè” (Matiu 24:14). Ìdí nìyí tí a fi ń pe Bíṣọ́ọ̀bù ní Bíṣọ́ọ̀bù sí Àwọn Orílẹ̀-èdè. Àṣẹ Kristi nínú Marku 16:15 béèrè pé kí gbogbo ẹni tí a pè sí iṣẹ́ ìsìn rẹ̀ lọ sí gbogbo ayé, kí ó sì wàásù ìyìnrere fún gbogbo ẹ̀dá.

Ní àwọn ìgbà àtijọ́, èyí túmọ̀ sí wíwà níbẹ̀ ní ti ara: rírin ìrìnàjò, jíjáde lọ àti títan ọ̀rọ̀ Ọlọ́run kálẹ̀. Ní àkókò ìsinsìnyí, fún Bíṣọ́ọ̀bù, ó tún túmọ̀ sí kíkọ àti títẹ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti ẹ̀kọ́ òtítọ́ jáde, àti mímú wọn wà lórí World Wide Web, kí gbogbo orílẹ̀-èdè lè kà wọ́n bí wọ́n bá fẹ́. “Kọ ìṣípayá náà sílẹ̀ kí o sì fi hàn ketekete lórí wàláà kí ẹni tí ń kà á, lè máa sáré” (Habakuku 2:2). “Wọn o ha sì ti ṣe gbọ́ láìsí oníwàásù?” (Romu 10:14).

Gbígba ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti Jesu Kristi jẹ́ ìpinnu ara ẹni, a kò sì gbọdọ̀ fi ipá mú ẹnikẹ́ni. “Ẹ yàn fún ara yín ní òní ẹni tí ẹ̀yin yóò sìn” (Joṣua 24:15). “Àti ẹni tí o bá sì fẹ́, kí ó gba omi ìyè náà lọ́fẹ̀ẹ́” (Ìfihàn 22:17). Olúwa wí pé, “Ẹni tí ń ṣe aláìṣòótọ́, kí ó máa ṣe aláìṣòótọ́ nì só; àti ẹni tí ń ṣe ẹlẹ́gbin, kí ó máa ṣe ẹ̀gbin nì só; àti ẹni tí ń ṣe olódodo, kí ó máa ṣe òdodo nì só; àti ẹni tí ń ṣe mímọ́, kí ó máa ṣe mímọ́ nì só.” (Ìfihàn 22:11).

Iṣẹ́ àti ojúṣe Bíṣọ́ọ̀bù ni láti gbé ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti ìyìnrere Jesu Kristi kalẹ̀ níwájú àwọn onígbàgbọ́ àti àwọn aláìgbàgbọ́ bákan náà. Fún onígbàgbọ́, a lè tún ìgbàgbọ́ rẹ̀ dá, kí a fún un lókun, kí a sì mú un fìdí múlẹ̀ sí i, gẹ́gẹ́ bí Olúwa ti pàṣẹ fún Peteru: “nígbà tí ìwọ bá sì padà bọ̀ sípò, mú àwọn arákùnrin rẹ lọ́kàn le” (Luku 22:32). Fún aláìgbàgbọ́, ó lè mú un wá sí ìgbàgbọ́ nínú Jesu Kristi, Olúwa àti Ọba, “ǹjẹ́ nípa gbígbọ́ ni ìgbàgbọ́ ti í wá, àti gbígbọ́ nípa ọ̀rọ̀ Ọlọ́run” (Romu 10:17).