བི་ཤོབ་ཀྱི་ཐམ་ག
བི་ཤོབ*Garland F. Byers, Jr., J.D., D.D.‡
མི་རིགས་ཀུན་གྱི་བི་ཤོབ། སྐུ་ཚབ་པའི་བཀའ་འགན་འོག
ཐམ་ག་འདི་ནི་བི་ཤོབ་ཀྱི་སྒེར་གྱི་རྟགས་ཡིན། དེ་ཁོང་གི་འཕྲིན་ཡིག་དང་། ཡིག་རིགས། ཡིག་ཆ་རྣམས་ལ་འགོད་ཅིང་། དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་སྒྲོག་པའི་ཞབས་ཏོག་འདིའི་མགོར་གནས།
རང་ཉིད་ཀྱི་ཐམ་ག་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ཡུན་རིང་ནས་བི་ཤོབ་ཀྱི་གོ་གནས་ལ་གཏོགས་ཡོད། དུས་རབས་སྔ་མ་རྣམས་ནས་བཟུང་མཱ་ཤི་ཀ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཱ་ཤི་ཀ་པའི་མཚོན་རྟགས་ཡོད་པའི་ལག་ཐམ་གྱིས་ཐམ་ག་བརྒྱབ། ཨ་ལིག་སན་དྲི་ཡཱའི་ཀླེ་མེན་ཏི (Clement of Alexandria) ནི་སྤྱི་ལོ་ 200 ཙམ་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྐབས། ཁོང་གིས་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་ཁོ་ཚོའི་ཐམ་གའི་སྟེང་དུ་“ཕུག་རོན་ནམ། ཉ་འམ། རླུང་གིས་མྱུར་དུ་འདེད་པའི་གྲུ་གཟིངས་སམ། རོལ་མོའི་པི་ཝང་ … ཡང་ན་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ” (དབྱིན་ཡིག་གི་པར་གཞི ANF 2 ནས་བསྒྱུར།) ཡོད་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་བྱས།1 དུས་རབས་ 12 པའི་སྐབས་སུ། ཆོས་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་བི་ཤོབ་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་ཐམ་ག་ཡོད་པ་ནི་བརྟན་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན།2 ཐམ་ག་དེ་འདྲས་བི་ཤོབ་ལ་ཆེས་གལ་ཆེ་བའི་དོན་རྣམས་རི་མོའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཅིང་། ཁོང་གི་ཞབས་ཞུའི་རིང་ལ་དོན་དེ་དག་དྲན་དུ་འཇུག
ཐམ་ག་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན། དེའི་སྟེང་གི་ཆ་ཤས་རེ་རེར་བི་ཤོབ་རང་ཉིད་མཱ་ཤི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་ཞལ་འབོད་ཐོབ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒེར་གྱི་དོན་ཡོད། དེའི་རྒྱབ་ཏུ་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་དེ་འདིར་མི་བཤད་ཀྱང་། བི་ཤོབ་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་ཁོང་རང་གི་ཡིན། ཆ་ཤས་རེ་རེའི་དོན་དང་། དེ་བརྟེན་སའི་གསུང་རབ་བཅས་གཤམ་དུ་བཀོད་ཡོད།
གསེར་གྱི་ཤིང་རྒྱ་གྲམ
ཐམ་གའི་དཀྱིལ་དུ་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་ཡོད། ཁོང་གིས་ས་དེར་འཆི་བ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཞིང་། ཁོང་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཐོབ་པར་མཛད། ཁོང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་། ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་སྟེང་དུ་བརྡབས་པ། སྐུ་གཤེགས་པ། སླར་གསོན་པ་བཅས་ཀྱིས། ཨེ་དེན་ལྡུམ་རར་མི་སྡིག་པར་ལྷུང་བ་ནས་བཟུང་དཀོན་མཆོག་ལ་འཇལ་དགོས་པའི་སྡིག་པའི་བུ་ལོན་འཇལ་བར་མཛད།
“དེའི༌ཕྱིར། སྡིག་པ་ནི་མི་གཅིག་བརྒྱུད་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱུང་བ་དང་འཆི་བའང་སྡིག་པ་ལས་བྱུང་བ༌ལྟར། མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་པའི་དབང་གིས་མི་ཀུན་ལ་འཆི་བ་བྱུང་ངོ༌”རོ་མཱ་པ 5:12 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
“ཁོང་ཉིད་སྡོང་པོའི་སྟེང་དུ་བཀལ་ཞིང་། ཁོང་གིས་སྐུ་དངོས་སུ་བདག་ཅག་གི་སྡིག་པ་འཁུར་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་སྡིག་པའི་ཆ་ནས་འཆི་བ་དང་། དྲང་བདེན་གྱི་ཆ་ནས་སྲོག་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་རྨ་ཁས་ཁྱོད་རྣམས་སོས་པར་གྱུར་ཏོ”པེ་ཏྲོ་དང་པོ 2:24 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
ཤིང་རྒྱ་གྲམ་ནི་རྒྱལ་ཁ་དེའི་རྟགས་ཡིན། མཱ་ཤི་ཀས་དེའི་སྟེང་དུ་མཛད་པ་ནི། “ཁྲིམས་ཡིག་ནང་དུ་བྲིས་པའི་བདག་ཅག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དང་བདག་ཅག་ལ་གནོད་པའི་དཔང་ཡིག་རྣམས … ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་སྟེང་དུ་བརྡབས་ནས་མེད་པར་མཛད། ཁོང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྲིད་འཛིན་མཁན་དང་དབང་འཛིན་མཁན་རྣམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས༌སུ། ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ནུས་མཐུ་ལ་བརྟེན༌ནས་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དོན་ནི་མི་ཀུན་ལ་མངོན་པར་མཛད༌དོ” (ཀོ་ལོ་སཱ་པ 2:14–15)། ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ཞལ་བཞེས་ནི་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཡིན་ཏེ། “དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་གཅེས་ཤིང་བྱམས༌ཏེ། ཁོང་གི་སྲས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྲས་གཅིག་པོའང་མི་ཀུན་ལ་གནང༌བའོ” (ཡོ་ཧ་ནན 3:16)།
ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱིས་ཁོང་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁ་དེ་ཐོབ་ཟིན་པ་ཡང་སྒྲོག
“ཀྱེ་མ་འཆི་བ་ཁྱོད་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཡོད་སྲིད་དམ།། ཀྱི་ཧུད་འཆི་བ་ཁྱོད་ལ་དུག་མདུང་ཡོད་སྲིད་དམ།། … འོན༌ཀྱང༌། དཀོན་མཆོག་གིས་བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་བརྒྱུད༌ནས། བདག་ཅག་རྒྱལ་བར་མཛད་པས་ཁོང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ༌ཞུའོ”ཀོ་རིན་ཐུ་པ་དང་པོ 15:55, 57 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
ཁོ་ཚོ་ཁོང་གི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་ནམ་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། “བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་བཟོད་བསྲན་བྱེད་ནུས༌ན།། ཁོང་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱང་བར༌འགྱུར” (ཐི་མོ་ཐེ་གཉིས་པ 2:12) ཞེས་དང་། “ཁོ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་སྲིད་དབང་བསྐྱང་བར་འགྱུར་རོ” (མངོན་པ 22:5) ཞེས་བཀོད་ཡོད།
ཤིང་རྒྱ་གྲམ་དེ་གསེར་གྱིས་བཟོས་པ་ནི། དེས་མཱ་ཤི་ཀ་པ་གཙང་མར་མཛད་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན། ཡེ་ཤུའི་སྐུ་ཁྲག་ནི་བཙོ་སྦྱང་གི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ། “ཁོང་གི་སྲས་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུའི་སྐུ་ཁྲག་གིས་བདག་ཅག་གི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་འདག་པར་མཛད༌དོ” (ཡོ་ཧ་ནན་དང་པོ 1:7)། གསེར་མེའི་ནང་དུ་བཙོ་སྦྱང་བྱས་ནས་དག་པ་བཞིན། མཱ་ཤི་ཀ་པ་ཡང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དག་པར་འགྱུར། གཙོ་བོའི་སྐོར་ལ་“ཁོང་ནི་གསེར་བཙོ་སྦྱང་བྱེད་མཁན་གྱི་མེ་དང་། … ཡང་ཁོང་ནི་དངུལ་བཙོ་སྦྱང་བྱས་ནས་དེ་གཙང་མར་བཟོ་མཁན་གྱི་མི་དང་འདྲ་བར་བཞུགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ལེ་ཝི་པ་རྣམས་གཙང་མར་མཛད་ཅིང་། གསེར་དང་དངུལ་ལ་བཙོ་སྦྱང་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་གཙང་མར་མཛད” (མཱལ་ཨ་ཀེ 3:2–3) ཅེས་བཀོད་ཡོད།
སྐབས་རེ་མཱ་ཤི་ཀ་པ་རྣམས་ལ་ཚོད་ལྟ་དང་དཀའ་སྡུག་འཕྲད། དེ་དག་ནི་གསེར་མེའི་ནང་དུ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པ་ལྟར་མཐོང་དགོས་ཏེ། ཤིང་རྒྱ་གྲམ་ལ་བློ་སེམས་བརྟན་པོར་གནས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།
“དེའི༌ཕྱིར། ཁྱོད་ཅག་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡང་། ད་ལྟ་དཀའ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གནས་སྐབས་སུ་ཡིད་གདུང་དགོས་པ་ཡིན། ཁྱོད་རྣམས་ཀྱི་དད་པར་ཚོད་བརྟག་བྱེད་པ་དེ་ནི། མེས་བཙོ་སྦྱང་བྱས་ནའང་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་གསེར་ལས་ཀྱང་རིན་ཆེན་པོར་སྣང༌ཞིང༌། ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་ཕེབས་པའི་དུས་སུ། དད་པ་དེ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་། གཟི༌བརྗིད། བརྩི་མཐོང་བཅས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར༌རོ”པེ་ཏྲོ་དང་པོ 1:6–7 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
“འོན་ཀྱང་བདག་གི་བགྲོད་ལམ་ཁོང་གིས་མཁྱེན། ། ཚོད་བགམ་མཛད་རྗེས་གསེར་ལྟར་བདག་འཐོན་འོང་”ཨེས་ཡོབ 23:10 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་འདོན་གནང་སྟེ། “བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་བློ་འདོན་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ནི་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བདག་ལས་མེས་བཙོ་སྦྱང་བྱས་པའི་གསེར་ཉོ་བར་གྱིས” (མངོན་པ 3:18) ཅེས་གསུངས། ཁོང་གིས་བློ་སེམས་བརྟན་པོ་རྣམས་ལ། “འཆི་བའི་བར་དུ་བློ་སེམས་བརྟན་པར་གྱིས་དང་། བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་ཚེ་སྲོག་གི་ཅོད་པན་གནང་བར་བྱའོ” (མངོན་པ 2:10) ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས།
འོད་ཟེར་རྣམས
ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་རྒྱབ་ནས་འཕྲོ་བའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འོད་ཟེར་ཡིན་པ་མཚོན། གཙོ་བོས། “བདག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འོད་ཟེར་ཡིན༌ཞིང༌། ངའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་རྣམས་མུན་པའི་ནང་དུ་བགྲོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚེ་སྲོག་གི་འོད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར” (ཡོ་ཧ་ནན 8:12) ཞེས་གསུངས།
འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་མཱ་ཤི་ཀའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་རྣམས་འོད་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པ་ཡང་མཚོན། “ཁྱོད་རྣམས་འོད་དང་ལྡན་པར་འགྲོགས་དུས་འོད་ཟེར་དེ་ལ་དད་པ་བྱོས༌དང༌། དེ་ནས་ཁྱོད་རྣམས་ཀྱང་འོད་ལ་གཏོགས་པའི་མི་རུ་འགྱུར” (ཡོ་ཧ་ནན 12:36)། “ཁྱོད་ཅག་ཐམས་ཅད་ནི་འོད་ཟེར་དང་ཉིན་མོ་ལ་གཏོགས་པའི་མི་ཡིན་པ༌ལས། མཚན་མོ་དང་མུན་པར་གཏོགས་པའི་མི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༌རོ” (ཐེ་སཱ་ལོ་ནེ་ཀེ་པ་དང་པོ 5:5)། “དེ་སྔར་ཁྱོད་རྣམས་ནི་མུན་པ་ཡིན༌ཡང༌། ད་ལྟ་གཙོ་བོ་ལ་གཏོགས་ཤིང་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པ་ཡིན༌པས། འོད་ཟེར་གྱི་བུ་ཕྲུག་བཞིན་དུ་སྤྱོད་འོས་སོ” (ཨེ་ཕེ་སི་པ 5:8)།
མཱ་ཤི་ཀ་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོན་མེ་དང་། རེ་རེ་ནས་འོད་དེའི་འོད་ཟེར་གཅིག་ཡིན་དགོས།
“ཁྱོད་ཅག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འོད་ཟེར་ཡིན༌ལ། རི་མགོར་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་མཐོང་མི་ནུས་པ་གང་ཡང༌མེད། ཡང་མིས་སྒྲོན་མེ་བསྒྲོན་པ་ནི་བྲེའི་འོག་ཏུ་འཇོག་ཕྱིར་མ་ཡིན༌པར། སྒྲོན་སྟེགས་སྟེང་བཞག་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཡོད་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་འོད་ཟེར་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར༌རོ།། དེ་བཞིན་དུ་མི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཅག་གི་ལས་བཟང་པོ་མཐོང༌ཞིང༌། ནམ་མཁའི་ཞིང་ཁམས་སུ་བཞུགས་པའི་ཁྱོད་ཅག་གི་ཡབ་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱ༌ཆེད། ཁྱོད་ཅག་གིས་ཀྱང་རང་གི་འོད་ཟེར་དེ་མི་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་འཕྲོ་བར་བྱོས་ཤིག”མད་ཐཱ 5:14–16 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
ཁོ་ཚོས་དེ་ནི་དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་པ་དང་ལེན་ཞིང་། ནང་དུ་བཞུགས་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བའི་ནང་ནས་ཕྱིར་འཕྲོ་དུ་བཅུག་ནས་སྒྲུབ། དེ་ནས་བདེན་པའི་འོད་ཁོ་ཚོའི་འཚོ་བ་ནས་འཕྲོ་ཞིང་། འཚོ་བ་དེ་དག་གསོན་མཆོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། “སྤུན་ཟླ༌རྣམས། དེ་ལྟར་ཡིན་པས། ངས་དཀོན་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱོད་རྣམས་ལ་བསྐུལ་བར་བྱ༌སྟེ། ཁྱོད་ཅག་གིས་རང་གི་ལུས་པོ་ནི་གསོན་མཆོད་དུ་ཕུལ༌ཞིག དེ་ནི་དམ་པ་ཡིན་ཞིང་དཀོན་མཆོག་ཐུགས་མཉེས༌པ་དང་། ཁྱོད་ཅག་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་ཡིན་ནོ” (རོ་མཱ་པ 12:1)། དེ་ནས་མི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མཱ་ཤི་ཀ་པ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས་ཁོ་ཚོ་མི་འདྲ་བ་མཐོང་སྲིད་དེ། “ཁྱོད་རྣམས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་གཞུང་དྲང་ཟོལ་མེད་ཡིན༌པ། དཀར་ནག་གོ་ལྡོག་གི་དུས་རབས༌འདི་ལ། ཁྱོད་ཅག་ནི་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དཀོན་མཆོག་གི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར༌རོ།། ཁྱོད་རྣམས་དུས་འདིར་མངོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པ་དང་མཚུངས” (ཕི་ལིབ་པི་པ 2:15)། མཱ་ཤི་ཀ་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འོད་ཟེར་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོ་ཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འོད་ཟེར་ཏེ། མཱ་ཤི་ཀ་ཡིན་པའི་མི་ཡེ་ཤུ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།
དམ་པའི་གསུང་རབ
དམ་པའི་གསུང་རབ་ནི་དད་པའི་ཚད་གཞི་དང་ལམ་སྟོན་ཡིན་ཞིང་། ནོར་འཁྲུལ་མེད་པའི་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ཡིན།
“དམ་པའི་གསུང་རབ་ཡོངས་རྫོགས་ནི་དཀོན་མཆོག་གིས་ཞལ་ཕུ་གནང་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་། སློབ་སྟོན་གནང་བ༌དང༌། སྐྱོན་སྟོན༌པ། ཡོ་བསྲང་བྱེད་པ། དྲང་བདེན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་པའི་ཐད་ལ་ཕན་ཐོགས་མཆིས་སོ།། དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་ལ་གཏོགས་པའི་མི་རྣམས་ཆ་ཡོངས་སུ་ཚང་བ༌དང༌། ལས་བཟང་པོའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་སྟ་གོན་མཛད་པའི་ཕྱིར༌རོ”ཐི་མོ་ཐེ་གཉིས་པ 3:16–17 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
དེ་ནི་མཱ་ཤི་ཀ་པས་རལ་གྲི་ལྟར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་གནང་ཡོད་དེ། “དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱི་རལ་གྲི … རལ་གྲི་དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལགས་སོ” (ཨེ་ཕེ་སི་པ 6:17)།
“དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ནི་སྐྱེ་སྟོབས་དང་ནུས་མཐུ་ལྡན་ཞིང་རལ་གྲི་ཁ་གཉིས་མ་ལས་ཀྱང་རྣོ་བ༌དང༌། ཐ་ན་ཡིད་དང༌སེམས། རུས་ཚིགས་དང་རུས་རྐང་བཅས་ཀྱང་དབུག་ཅིང་གཤག་ནུས༌ལ། ཡིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང་འདོད་ཚུལ་ལའང་བརྡར་ཤ་གཅོད་ནུས་སོ”ཨིབ་རི་པ 4:12 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཕྱག་ཏུ་བཟུང་། “བདུད་ཀྱིས་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུར་ཉམས་ཚོད་བྱེད་པའི༌ཕྱིར” ཁོང་དབེན་སྟོང་དུ་ཁྲིད་པའི་སྐབས། ཁོང་གིས་ཉམས་ཚོད་རེ་རེར་ཡི་གེར་བཀོད་པའི་བཀའ་ཡིས་ལན་བཏབ།
- “གསུང་རབ་ཀྱི་མདོ་ལས་མི་ནི་བག་ལེབ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་མ་ཡིན༌པར། དཀོན་མཆོག་གི་ཞལ་ནས་བྱུང་བའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད” (མད་ཐཱ 4:4)
- “གསུང་རབ་ཀྱི་མདོ་ལས་ཡང་ཇི་སྐད༌དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་སྟེ་རང་གི་དཀོན་མཆོག་ལ་ཚོད་བགམ་མ་བྱེད་ཅེས་བཀོད་ཡོད་པ་ཡིན” (མད་ཐཱ 4:7)
- “བདུད་སཱ་ཏན་ཁྱོད་ཕར་སོང༌ཞིག ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ༌ན། གསུང་རབ་ཀྱི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད༌དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་སྟེ་རང་གི་དཀོན་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཁོང་གཅིག་པུར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀོད་འདུག” (མད་ཐཱ 4:10)
དེ་ནས་བདུད་ཁོང་དང་ཁ་བྲལ (མད་ཐཱ 4:11)།
དམ་པའི་གསུང་རབ་ནི་མཱ་ཤི་ཀ་པས་རང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་ཚད་གཞི་ཡིན་ཏེ། “ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ནི་མདུན་གྱི་སྒྲོན་མེ༌དང༌། །ང་ཡི་ལམ་གྱི་འོད་ཟེར་དེ་ཡང༌ཡིན” (གསུང་མགུར 119:105); “ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ལགས” (ཡོ་ཧ་ནན 17:17)། དེ་ནི་ནམ་ཡང་གནས་ཏེ། “ཡ་ཝཱེ་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ནི་རྟག་ཏུ༌གནས། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་འཇགས་པར་མཛད་ལགས༌སོ” (གསུང་མགུར 119:89); “གནམ་ས་གཉིས་ནི་འཇིག་སྲིད་ཀྱང་བདག་གི་བཀའ་རྣམས་འཇིག་པར་མི་འགྱུར༌རོ” (མད་ཐཱ 24:35)།
དད་ལྡན་གྱིས་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཐུབ་པ་ནི་དེའི་ནང་དུ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡི་གེར་བཀོད་ཡོད་དེ། “འོན་ཀྱང་འདིར་བཀོད་པའི་དོན་རྣམས་ཁྱོད་ཅག་གིས་ཡེ་ཤུ་ནི་སྐྱབས་མགོན་མཱ་ཤི་ཀ་སྟེ་དཀོན་མཆོག་གི་སྲས་ཡིན་པར་དད་པ་བྱེད་ཅིང་། ཁོང་ལ་དད་པ་བྱས་ཏེ་ཁོང་གི་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན༌ནོ” (ཡོ་ཧ་ནན 20:31)། ཡང་དེས་དཀོན་མཆོག་དང་ཁོང་གི་སྲས་གཅིག་པོ་སྟེ། བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་དེ། “ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་རབ་ལས་མཐའ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཡོད་པར་བསམས་ཤིང་ནན་གྱིས་བརྟགས༌ནའང༌། གསུང་རབ་དེ་ལས་བདག་ལ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད” (ཡོ་ཧ་ནན 5:39)།
གློག་དམར
དམ་པའི་གསུང་རབ་ནས་ཐོན་ཏེ་འབྲུག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་འཁྱིལ་བའི་འོད་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་ནི་གློག་དམར་ཡིན། དེ་དག་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལས་བྱུང་ཞིང་འབྲུག་ལ་རྨ་ཕོག་པར་བྱེད། དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡོངས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། “ངའི་བཀའ་ནི་མེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ཕ་བོང་སིལ་བུར་གཏོར་བའི་ཐོ་བ་དང་མི་འདྲའམ་ཞེས་དཀོན་མཆོག་ཡ་ཝཱེས་གསུངས་སོ” (ཡེ་རེམ་ཡཱ 23:29)། གསུང་རབ་ཏུ་ཡ་ཝཱེའི་གློག་དམར་ཁོང་གི་དགྲ་བོ་རྣམས་ལ་འཕྲོ་བའི་སྐོར་བཤད་ཡོད་དེ། “གློག་དམར་ཡང་ཡང་འཁྱུགས་ནས་དེ་རྣམས༌བཅོམ” (གསུང་མགུར 18:14); “གློག་དམར་འཁྱུགས་ནས་དགྲ་རྣམས་གཏོར་བར༌མཛོད། །ཕྱག་མདའ་འཕངས་ནས་དེ་རྣམས་དཀྲོག་པར༌མཛོད” (གསུང་མགུར 144:6)།
མཱ་ཤི་ཀ་པས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་སྨྲས་པའི་ཚེ། དེ་ནི་དགྲ་བོར་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཁོ་ལ་གློག་དམར་ལྟར་ཕོག རྗེས་འབྲང་པ་བདུན་ཅུས་“ཁྱེད་ཀྱི་མཚན་བརྗོད་པར་བརྟེན་ནས་གདོན་འདྲེ་དག་གིས་ཀྱང་ངེད་རྣམས་ལ་མཉན” ཞེས་དགའ་སྤྲོའི་ངང་ནས་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྐབས། གཙོ་བོས་ལན་དུ་འདི་སྐད་གསུངས།
“བདུད་སཱ་ཏན་གློག་དམར་འཁྱུག་པ་བཞིན་ནམ་མཁའི་ཞིང་ཁམས་ལས་ས་ལ་ལྷུང་བ་བདག་གིས་ཀྱང་མཐོང༌བ་ཡིན། ལྟོས༌དང༌། བདག་གིས་ཁྱོད་རྣམས་ལ་དུག་སྦྲུལ་དང་སྡིག་པ་རྭ་ཙ་རྐང་འོག་ཏུ་གནོན་པ༌དང༌། དགྲ་བོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དབང་བསྩལ༌པས། གང་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཁྱོད་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱ་མི་ནུས་སོ”ལོ་ཀུ 10:18–19 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
གློག་དམར་གྱིས་འབྲུག་རང་ཉིད་དེ། “གནའ་བོའི་སྦྲུལ་དེ་ཡིན་པ་དང་མིང་ལ་བདུད་དང་། ཡང་ན་སཱ་ཏན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་སླུ་བྲིད་གཏོང་མཁན་ཡིན” (མངོན་པ 12:9) ལ་ཕོག་ཅིང་། ཁོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་རྣམས་ལའང་ཕོག དེ་ནི་མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་ཁམས་སུ་ཕོག་སྟེ། “བདག་ཅག་གི་འཐབ་འཁྲུག་ནི་ཤ་ཁྲག་ལྡན་པའི་མི་ལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་པ་མ་ཡིན༌པར། སྲིད་དབང་འཛིན་མཁན༌དང༌། དབང་འཛིན༌མཁན། འཇིག་རྟེན་འདིའི་མུན་ནག་ལ་དབང་སྒྱུར་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་སུ་རྒྱུ་བའི་གདོན་འདྲེའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཡུལ་འགྱེད༌པའི་ཕྱིར་ཡིན” (ཨེ་ཕེ་སི་པ 6:12)། ཁོས་ལས་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུའང་ཕོག དེ་ལྟར་“སྤུན་ཟླ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་རྒྱལ་བ་ཡང་།། ལུ་གུའི་ཟུངས་ཁྲག་དང་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི།། བདེན་དཔང་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བ་འོ” (མངོན་པ 12:11)། དེ་ལྟར་དད་ལྡན་རེ་རེར་“བདུད་ལ་རྒོལ་བར་གྱིས༌དང༌། བདུད་ནི་ཁྱོད་ཅག་དང་བྲལ་ནས་འབྲོ་བར༌ངེས” (ཡ་ཀོབ 4:7) ཅེས་ཞལ་བཞེས་གནང་ཡོད།
འབྲུག
འབྲུག་གིས་སཱ་ཏན་མཚོན་ཏེ། གསུང་རབ་ཏུ་ཁོ་ལ་ཡང་ཡང་འབྲུག་ཅེས་འབོད། “ཁོང་གིས་འབྲུག་སྟེ་གནའ་བོའི་སྦྲུལ་དང་མིང་གཞན་ལ་བདུད་དང་སཱ་ཏན་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཟུང” (མངོན་པ 20:2)།
དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་འཁྱིལ་ཡོད་པ་ནི། གསུང་རབ་ཏུ་ཁོ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལྷ་ཡིན་པར་བཀོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། “འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལྷ་ཡིས་དད་པ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྨོངས་པར་བྱས༌ཏེ། སྐྱབས་མགོན་མཱ་ཤི་ཀའི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པའི་འཕྲིན་བཟང་གི་འོད་སྣང་ཁོ་རྣམས་ལ་འཕྲོ་རུ་མི་འཇུག༌པའི་ཕྱིར་རོ།། སྐྱབས་མགོན་མཱ་ཤི་ཀ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་སྣང་བརྙན་ཡིན” (ཀོ་རིན་ཐུ་པ་གཉིས་པ 4:4)། གཙོ་བོས་ཁོ་ལ་“འཇིག་རྟེན་འདིའི་དབང་སྒྱུར་མཁན” (ཡོ་ཧ་ནན 12:31) ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སྐུ་ཚབ་པ་ཡོ་ཧ་ནན་གྱིས་“འཇིག་རྟེན་ཡོངས་རྫོགས་བདུད་ངན་གྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད” (ཡོ་ཧ་ནན་དང་པོ 5:19) ཅེས་བྲིས། ལྷུང་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཁོས་མཱ་ཤི་ཀ་པས་ཤེས་པའམ་གོ་བ་ལས་ཆེས་མང་བར་འཛིན། ཨེ་དེན་ལྡུམ་རར་མི་སྡིག་པར་ལྷུང་བ་ནས་བཟུང་། ཁོའི་ངན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཱ་ཤི་ཀ་པས་ཉིན་རེ་བཞིན་འཕྲད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཡོད། ཁོ་ནི་“བར་སྣང་ཁམས་སུ་དབང་འཛིན་མཁན … ད་ལྟ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལ་མི་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་ལས་བྱེད་པའི་སེམས་ཉིད་ངན་པ” (ཨེ་ཕེ་སི་པ 2:2) ཡིན་ལ། “ཁྱོད་ཅག་གི་དགྲ་ཟླ་སྟེ་བདུད་ནི་ངར་སྐད་སྒྲོག་པའི་སེང་གེ་དང་མཚུངས༌པར། ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་ཁྱུར་མིད་གཏོང་འདོད་པའི་མི་རྣམས་འཚོལ་བཞིན་ཡོད” (པེ་ཏྲོ་དང་པོ 5:8)།
འབྲུག་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡར་ལྡང་བ་ནི། བདུད་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལ་མངོན་གསལ་དུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡིན། དེས་ཁོས་དཀོན་མཆོག་དང་ཁོང་གི་མཱ་ཤི་ཀ་དང་དམ་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། དུས་ཀྱི་ཐོག་མ་ནས་བཟུང་དཀོན་མཆོག་གིས་འགོ་བཙུགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་འདོད་པའི་བསམ་པ་གསལ་པོ་བཅས་སྟོན། ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ནི། དཀོན་མཆོག་གི་སྣང་བརྙན་དང་འདྲ་བར་བསྐྲུན་པའི་མི་རིགས་མེད་པར་བཟོ་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྟོན་ཏེ། “དཀོན་མཆོག་གིས་རང་གི་སྣང་བརྙན་ལྟར་མིའི་རིགས་བསྐྲུན་པར་མཛད༌ཅིང༌། དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བཞིན་ཕོ་མོ་གཉིས་སུ་མཛད༌དོ” (བཀོད་པ 1:27)། ཁོའི་སྐོར་ལ་གཙོ་བོས། “བདུད་ནི་ཐོག་མ་ནས་མི་གསོད་མཁན་ཡིན་པ༌དང༌། བདེན་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་བདུད་དེའི་སེམས་སུ་བདེན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར༌རོ” (ཡོ་ཧ་ནན 8:44) ཞེས་གསུངས། “འབྲུག་བུད་མེད་ལ་རབ་ཏུ་ཁྲོས་ཏེ་ཁོ་མོའི་བུ་ཕྲུག་གཞན་རྣམས་ལ་འཐབ་ཏུ་སོང་ཞིང་། བུ་ཕྲུག་དེ་དག་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ཤིང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུར་བདེན་དཔང་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཡིན” (མངོན་པ 12:17)།
ཁོ་ནི་ཁོའི་ལོག་པར་ལྷུང་བའི་འཁོར་རྣམས་དང་། ཁོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་ངན་རྣམས་དང་མཉམ་དུ། རྗེས་འབྲང་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་དུ་མེ་མཚོའི་ནང་དུ་གཡུགས་པའི་བར་དུ་ངོ་རྒོལ་དེ་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད། དེ་ནི་མངོན་པའི་དེབ་ཏུ་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད།
“དེ་རྣམས་བསླུ་མཁན་བདུད་ནི་གཅན་གཟན་དང་ལུང་སྟོན་པ་རྫུས་མ་ཡོད་སའི་གནས་ཏེ། མུ་ཟི་འབར་བའི་མེ་མཚོའི་ནང་དུ་གཡུགས་ཤིང་། དེ་དག་གིས་ཉིན་མཚན་མེད་པར་ནམ་ཡང་མནར་གཅོད་མྱང་བར་འགྱུར་རོ”མངོན་པ 20:10 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
“དམོད་མོ་ཐེབས་ཟིན་པ་ཁྱོད་རྣམས་བདག་དང་ཁ་བྲལ༌ནས། བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་དག་ལ་སྟ་གོན་མཛད་པའི་ཞི་མེད་ཀྱི་དམྱལ་བའི་མེ་ཕུང་ནང་དུ་སོང༌ཞིག”མད་ཐཱ 25:41 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
ས་གོ་ལ
ས་གོ་ལ་ལ་དེར་འཁྱིལ་བའི་འབྲུག་ལས་ལོགས་སུ་རང་གི་དོན་ཡོད། དེ་ནི་ས་གཞི་སྟེ་དཀོན་མཆོག་གིས་བསྐྲུན་པ་ཡིན། དཀོན་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་མཛད་པ་གྲུབ་པའི་སྐབས། “དཀོན་མཆོག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་ཤིང་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་དགོངས༌སོ” (བཀོད་པ 1:31)།
ས་གཞི་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལྟར་མི་ལ་གནང་ཡོད།
“དཀོན་མཆོག་གིས་དེ་གཉིས་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་འདི་སྐད༌དུ། ཁྱོད་རྣམས་རྒྱུད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་མང་དུ་སྤེལ་ཏེ་ས་གཞིར་གང་བར་བྱོས༌ཤིག ཡང་ས་གཞིར་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཉ༌དང༌། ནམ་མཁའི༌བྱ། ས་ཐོག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལའང་དབང་བྱེད་པར་གྱིས་ཞེས་གསུངས༌སོ”བཀོད་པ 1:28 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
“ནམ་མཁའི་དབྱིངས་རྣམས་ཡ་ཝཱེའི་ཡིན་མོད༌ཀྱང༌། །ས་གཞི་ཁོང་གིས་འཇིག་རྟེན་མི་ལ༌གནང༌”གསུང་མགུར 115:16 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
མིས་ཨེ་དེན་ལྡུམ་རར་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལ་མ་ཉན་པར་བཀག་པའི་ཤིང་ཏོག་ཟོས་པའི་སྐབས། དབང་སྒྱུར་དེ་ཤོར། “ཁྱོད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ས་སྟེང་དུ་དམོད་པ་འབྱུང༌ངོ” (བཀོད་པ 3:17)།
མཱ་ཤི་ཀས་ཁོང་གི་རྗེས་འབྲང་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་གི་བཀའ་ལ་ཉན་པར་བཀའ་གནང་སྟེ། “གལ་ཏེ་ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གཅེས་པར་འཛིན་ན་བདག་གི་བཀའ་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་བར་འགྱུར” (ཡོ་ཧ་ནན 14:15)། ཁོང་གིས་སྐུ་ཚབ་པ་རྣམས་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གམ་དུ་མངགས།
“ཁྱོད་རྣམས་སོང་ནས་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་བདག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་དུ་འཇུག་པར༌གྱིས། ཡབ༌དང༌། སྲས༌དང༌། དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་བཅས་ཀྱི་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་རྣམས་ལ་ཁྲུས་གསོལ་བྱོས༌ཤིག ངས་ཁྱོད་ཅག་ལ་གནང་བའི་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཁོ་རྣམས་ལ་ཁྲིད་སྟོན་བྱོས་ལ་བསྲུང་དུ༌བཅུག”མད་ཐཱ 28:19–20 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
ཁོང་གིས་ཁོ་ཚོ་མངགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་བླུས་ཏེ་སླར་ཡང་དཀོན་མཆོག་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གིས་ཐོག་མར་དགོངས་པ་ལྟར་མིས་ས་གཞི་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། “བསྐྲུན་པའི་དངོས་པོ་དག་གིས་ངན་རུལ་གྱི་དབང་ཤེད་ལས་ཐར་ནས། དཀོན་མཆོག་གི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་གཟི་བརྗིད་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པར་རེ་སྒུག་བྱེད༌དོ” (རོ་མཱ་པ 8:21)།
གཙོ་བོའི་གསོལ་འདེབས་ཀྱིས་དེའི་སྐོར་བཤད་ཡོད་དེ། “ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་འོང་བར༌ཤོག ། ཁྱེད་ཀྱི་དགོངས་པ་ནམ་མཁའ༌རུ།། གྲུབ་བཞིན་ས་ལའང་འགྲུབ་པར༌ཤོག” (མད་ཐཱ 6:10)། གསུང་འདི་དག་གིས་ཡེ་ཤུ་ཉིད་ཀྱིས་ས་གཞི་དཀོན་མཆོག་གིས་ཐོག་མར་དགོངས་པའི་གོ་རིམ་དུ་སླར་གསོ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་ཐུགས་བཞེད་ཡིན་པ་གསལ་བར་མཛད། དེ་སླར་གསོ་བ་ནི། བདུད་སཱ་ཏན་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དང་། བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀས་སྐུ་སྲོག་ཕུལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཕམ་པར་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན། དེ་ནས་“འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་ཁོང་གི་མཱ་ཤི་ཀའི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་གྱུར་ཅིང་། ཁོང་ནི་ཇི་སྲིད་བར་དུ་རྒྱལ་པོར་བཞུགས་པར་འགྱུར” (མངོན་པ 11:15)། བླུས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་“ས་གཞིའི་སྲིད་འཛིན་མཁན་དུ་འགྱུར་བ་འོ” (མངོན་པ 5:10) ཞེས་བཀོད་ཡོད།
ཐམ་གའི་སྟེང་གི་མཚོན་རྟགས་འདིས་མཱ་ཤི་ཀ་པ་རེ་རེར་དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་སྲིད་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་མངོན་པར་བྱེད་པའི་འགན་དྲན་སྐུལ་བྱེད། ཡེ་ཤུས། “ནམ་མཁའི་རྒྱལ་སྲིད་ཉེ་བར་སླེབས་པས་ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་འགྱོད་བཤགས་བྱོས་ཤིག” (མད་ཐཱ 4:17) ཅེས་ཆོས་བསྒྲགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ཐུགས་སྲས་རྣམས་“དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་སྲིད་ཁྱོད་རྣམས་དང་ཉེ་བར་སླེབས” (ལོ་ཀུ 10:9) ཞེས་སྨྲ་རུ་མངགས། ཡེ་ཤུ་བཞུགས་སར་རྒྱལ་སྲིད་ཡོད། ཁོང་གིས་འབྲུག་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཉིན་དེར་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་དུས་དཀོན་མཆོག་གིས་ཐོག་མར་དགོངས་པ་ལྟར་མིས་སླར་ཡང་ས་གཞི་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་འགྱུར།
འཚུབ་སྤྲིན་དང་དྲག་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་ཆུ
འཚུབ་སྤྲིན་གྱིས་རླུང་མཚོན་ལ། འདིར་རླུང་དེ་ནི་དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཡིན། གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་ཉིད་རླུང་དང་བསྡུར་ཏེ། “རླུང་ནི་རང་བཞིན་དུ་གཡུག་ཅིང་ཁྱོད་ཀྱིས་རླུང་གི་སྒྲ་ཐོས་ཀྱང་རླུང་དེ་གང་ནས་ཡོང་ཞིང་གང་དུ་རྒྱུ་བ་མི་ཤེས་པ༌ལྟར། དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཡིན” (ཡོ་ཧ་ནན 3:8) ཞེས་གསུངས། ལྔ་བཅུའི་དུས་ཆེན་ལ་ཐུགས་ཉིད་“རླུང་ཆེན་གཡུགས་པ་ལྟ་བུ” (མཛད་འཕྲིན 2:2) ཕེབས། ཐོག་མར་“དཀོན་མཆོག་གི་ཐུགས་ཉིད་མཚོའི་ངོས་སུ་ཕར་ཚུར༌རྒྱུའོ” (བཀོད་པ 1:2)།
མཱ་ཤི་ཀ་པས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་གློག་དམར་གྱིས་སྦྲུལ་དང་ཁོའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ལ་མཐོང་མི་ཐུབ་པའི་ཁམས་སུ་ཕོག་པའི་ཚེ། དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་དམ་པའི་རླུང་དང་རླུང་འཚུབ་ལྟར་གཡོ་བར་མཛད། གཡོ་བ་དེས་ས་གཞིའི་ཆུ་རྣམས་ཀྱང་སྒུལ་ཏེ། “ཡ་ཝཱེའི་གསུང་སྐད་ཆུ་རྣམས་སྟེང་དུ༌མཆིས། །དཔལ་ལྡན་དཀོན་མཆོག་གསུང་སྐད་འབྲུག་སྒྲར༌མཚུངས། །ཡ་ཝཱེས་ཆུ་ཆེན་རྣམས་སྟེང་འབྲུག་སྒྲ༌ལྡིར” (གསུང་མགུར 29:3) ཞེས་བཀོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ས་གཞི་ཧྲིལ་པོ་ལ་དད་ལྡན་གྱིས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལ་དད་པ་དང་། དེ་རལ་གྲི་ལྟར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས། དེ་ཡང་དག་པར་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན། དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་གཟི་བརྗིད་དང་། མཐུ་སྟོབས། དབང་སྒྱུར་བཅས་ཀྱི་ངང་ནས་གཡོ་བར་མཛད། སྔ་རབས་ཆོས་ཚོགས་ལའང་དེ་བཞིན་བྱུང་སྟེ། “ཁོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་རྗེས་འཚོགས་སའི་གནས་དེ་གཡོ་བར་གྱུར་པ་དང༌། མི་དེ་ཐམས་ཅད་ལའང་དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པས་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་ནས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་བསྒྲགས༌སོ” (མཛད་འཕྲིན 4:31)།
འཚུབ་སྤྲིན་དང་དྲག་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་ཆུས་མཱ་ཤི་ཀ་པར་ལན་འདེབས་ཏེ། ཁོས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་ལ་དད་པའི་ངང་ནས་དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བ་ལ་ལན་འདེབས། གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་“རླུང་ལ་བཀའ་བཀྱོན་མཛད་ཅིང་མཚོ་ལ་མཚམས་ཞོག༌ཅིག ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུངས་མ༌ཐག རླུང་གཡུག་མཚམས་ཆད་ནས་ཡོངས་སུ་ཞི་བར་གྱུར༌ཏོ” ཅེས་བཀོད་ཅིང་། ཁོང་གི་ཐུགས་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་“འདི་ནི་སུ་ཡིན༌ནམ། རླུང་དང་མཚོ་ཡིས་ཀྱང་ཁོང་གི་བཀའ་ལ་མཉན་པ་རེད” (མཱར་ཀུ 4:39, 41) ཅེས་དྲིས། ཁོང་གིས་དད་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་དབང་ཚད་དེ་ཉིད་ཞལ་གྱིས་བཞེས།
“ངས་ཁྱོད་རྣམས་ལ་བདེན་པར་སྨྲ༌སྟེ། སུ་ཞིག་གིས་རི་བོ་འདི་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཕར་སྤོས་ནས་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་བར་བྱོས་ཞེས་སྨྲས༌ཚེ། དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་སུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ་བྱེད༌ན། དོན་དེ་འགྲུབ་པར་མཛད་ངེས༌སོ”མཱར་ཀུ 11:23 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ནི་བདུད་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཀྱང་། དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་རྣམ་པར་རྒྱལ། དེས་ཨེ་དེན་ལྡུམ་རར་མི་སྡིག་པར་ལྷུང་བའི་སྐབས་མིས་སཱ་ཏན་ལ་ཤོར་བའི་དོན་རྣམས་ལ་མཱ་ཤི་ཀ་པར་དབང་ཚད་སྤྲོད། དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དང་། ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་སྐུ་ཁྲག་དང་སྐུ་སྲོག་ཕུལ་བ། ཁོང་གི་དབང་ཚད་བཅས་ཀྱིས་དད་ལྡན་རང་གི་འོས་པའི་གནས་སུ་སླར་གསོ་བར་འགྱུར། ཁོས་གསུང་རབ་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་སྨྲས་པའི་ཚེ། ས་གཞི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལན་འདེབས་ཤིང་། ལན་དེ་འབྱུང་བར་མཛད་མཁན་ནི་དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཡིན། ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་མཱ་ཤི་ཀ་པའི་གསོལ་འདེབས་ལ་ནུས་མཐུ་སྩོལ་ཏེ། “དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྨྲ་མི་ནུས་པའི་དབུགས་རིང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཅག་གི་ཚབ་ཏུ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ” (རོ་མཱ་པ 8:26)། བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་གཟི་བརྗིད་ནི་དེ་ཙམ་ཆེ་བས། ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཁོས་ཐུགས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ནས་བཀོད་པའི་བཀའ་ལའང་། ཤོར་ཟིན་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡང་ནུས་མཐུ་སྩོལ། “ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གང་ཞིག་ཞུས་ནའང་བདག་གིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན” (ཡོ་ཧ་ནན 14:14)།
གསུང་རབ་ཏུ་གཙོ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་བཀོད་ཡོད་དེ། “གནམ་ས་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་གནང་ཡོད” (མད་ཐཱ 28:18)། མཱ་ཤི་ཀ་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ལུ་གུའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་སྐུ་ཁྲག་དང་། ཁོང་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མཐུ་སྟོབས་དེར་འཛུལ་ཞུགས་ཐོབ།
ཚོན་མདོག་རྣམས། རྒྱབ་ལྗོངས་སྔོན་པོ་དང་གསེར་གྱི་མཐའ་ཁྱུད
རྒྱབ་ལྗོངས་སྔོན་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན། ཐོག་མ་ནས་བཟུང་མིས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའི་སྐབས་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཡར་བལྟས་ཡོད་དེ། “ནམ་མཁའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་པའི་གཙོ་བོ༌ལགས། །ང་ཡི་མིག་ཟུང་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ༌འདེགས” (གསུང་མགུར 123:1)། གཙོ་བོས་ཐུགས་སྲས་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་སྟངས་སློབ་སྟོན་མཛད་དེ། “ནམ་མཁར་བཞུགས་པའི་ངེད་ཀྱི༌ཡབ།། ཁྱེད་མཚན་དམ་པར་བསྲུང་བར༌ཤོག” (མད་ཐཱ 6:9) ཅེས་གསུངས།
སྔོན་པོས་མཱ་ཤི་ཀ་པ་གསོལ་འདེབས་དང་ཞུ་བ་འབུལ་བའི་སྐབས་སུ་འཛུལ་བའི་ནམ་མཁའི་ཞིང་ཁམས་མཚོན། དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་བཞུགས་ཁྲིའི་གནས་ཡིན་ཏེ། “དཀོན་མཆོག་ཡ་ཝཱེས་འདི་སྐད་དུ། ནམ་མཁའ་ནི་བདག་གི་བཞུགས་ཁྲི་དང་། ས་གཞི་ནི་བདག་གི་ཞབས་སྟེགས་ཡིན” (ཡེ་ཤ་ཡཱ 66:1)། བཞུགས་ཁྲི་དེ་མཱ་ཤི་ཀ་པས་མི་མཐོང་ཞིང་ཤེས་མི་ཐུབ་ཀྱང་། ཁོས་མཱ་ཤི་ཀ་ཡེ་ཤུའི་སྒོ་ནས་དད་པའི་ངང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་སྟེ། “ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཅག་གིས་དད་པར་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་པ༌ལས། མིག་གིས་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར༌རོ” (ཀོ་རིན་ཐུ་པ་གཉིས་པ 5:7)། ཁོ་ནི་“རོགས་སྐྱོར་དགོས་པའི་དུས་སུ་སྐྱབས་དང་ཐུགས་རྗེ་འཐོབ་པའི༌ཕྱིར། བདག་ཅག་བག་ཕེབས་ཞུམ་མེད་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེའི་བཞུགས་ཁྲི་མདུན་དུ་ཡོང་བར༌བྱའོ” (ཨིབ་རི་པ 4:16) ཞེས་པ་ལྟར་ཡོང་།
“སྦས་པའི་དོན་རྣམས་ནི་རང་རེའི་དཀོན་མཆོག་ཡ་ཝཱེ་ལ་གཏོགས་པ་དང་། མངོན་པར་གསལ་བ་འབའ་ཞིག་དུས་གཏན་དུ་རང་ཅག་དང་རང་ཅག་གི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ཡིན” (བཀའ་ལུང 29:29)། མི་ལ་རང་གི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདང་བའི་ཤེས་བྱ་གནང་ཡོད། དེ་ནི་དམ་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡི་གེར་བཀོད་པའི་བཀའ་ལས་འབྱུང་སྟེ། “དམ་པའི་གསུང་རབ་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་མཱ་ཤི་ཀ་ཡེ་ཤུར་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་པའི་ཤེས་རབ་བསྩལ་ནུས་སོ” (ཐི་མོ་ཐེ་གཉིས་པ 3:15)། དེ་ནི་བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་ཁྲིད་སྟོན་དང་། སློབ་སྟོན། དཔེ་མཚོན་བཅས་ལས་ཀྱང་འབྱུང་།
མཱ་ཤི་ཀ་པས་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ངང་ནས་རང་གི་སེམས་ཡར་འདེགས་པའི་ཚེ། དེ་ནམ་མཁའ་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཞིང་ཁམས་མཚོན་པའི་སྔོན་པོའི་ནང་དུ་ཡར་འཕགས། “རང་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས། ། ནམ་མཁར་བཞུགས་པའི་དཀོན་མཆོག་ཁོང་ཕྱོགས་སུ། ། ལག་པ་ཡར་ལ་བཀྱགས་ནས་གསོལ་བ་འདེབས” (སྐྱོ་གླུ 3:41)། “བདག་གི་སྨོན་ལམ་ཁྱེད་དྲུང་སྤོས་བཞིན༌དང༌། །ལག་ཟུང་འདེགས་པ་དགོང་མཆོད་ལྟར་གྱུར༌ཅིག” (གསུང་མགུར 141:2)། “དེ་ནས་སྤོས་ཀྱི་དུ་བ་དང་དད་ལྡན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི་མཉམ་དུ་ཕོ་ཉའི་ཕྱག་ནས་ཡར་དཀོན་མཆོག་གི་དྲུང་དུ་སླེབས་སོ” (མངོན་པ 8:4)།
གསེར་གྱི་མཐའ་ཁྱུད་ཀྱིས་གོང་དུ་གསེར་གྱི་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་འོག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟར་མཱ་ཤི་ཀ་པ་གཙང་མར་འགྱུར་བ་མཚོན། ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་དང་ཁོང་གི་སྐུ་ཁྲག་གི་མཐུ་ལ་དད་པ་ནི། གསེར་མེའི་ནང་དུ་བཙོ་སྦྱང་བྱེད་པ་བཞིན་མི་ལ་བཙོ་སྦྱང་བྱེད་པའི་མེ་ཡིན། “བདག་གིས་གསུམ་ཆ་གཅིག་དེར་མེ་བརྒྱུད་ནས་ཚོད་བརྟག་བྱེད་ཅིང་། དངུལ་གྱི་ལྷད་འདོན་པ་བཞིན་ངས་དེ་རྣམས་གཙང་མར་བཟོ་དགོས་ལ། ཡང་གསེར་ལ་བཙོ་སྦྱང་བྱེད་པ་བཞིན་ངས་དེ་རྣམས་ལ་ཚོད་བརྟག་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཁོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་མིང་ནས་འབོད་ཅིང་བདག་གིས་ཀྱང་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར” (ཟཱ་ཀར་ཡ 13:9)། འདིར་གསེར་གྱིས་བཙོ་སྦྱང་བྱས་པའི་མཱ་ཤི་ཀ་པ་སྟེ། “རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ” (མངོན་པ 19:16) ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་ལ་ཡོངས་སུ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་མི་དེ་མཚོན།
བྲིས་ཡིག
མཐའ་ཁྱུད་ཀྱི་སྐོར་དུ་“GARLAND F. BYERS, JR. ✠ EPISCOPUS” ཞེས་པའི་བྲིས་ཡིག་ཡོད། མིང་དེས་ཐམ་ག་འདི་བི་ཤོབ་རང་གི་ཡིན་པ་སྟོན། Episcopus ནི་ལ་ཏིན་སྐད་དུ་བི་ཤོབ་ཀྱི་མིང་ཡིན། དེ་ནི་“དོ་དམ་པ” ཞེས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་གྲེ་ཀོའི་སྐད་ཀྱི་ཚིག episkopos ལས་བྱུང་། དམ་པ་ཕོལ་ལོལ་གྱིས་ཨེ་ཕེ་སིའི་རྒན་པོ་རྣམས་ལ་བཀའ་གནང་སྐབས་ཚིག་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱས།
“དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱོད་རྣམས་ནི་དད་ལྡན་ཀུན་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པར་བསྐོས༌པས། ཁྱོད་ཅག་གིས་རང་ཉིད་དང་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཟབ་གཟབ་གྱིས། དཀོན་མཆོག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཁྲག་གིས་བླུས་པའི་ཆོས་ཚོགས་དེ་ཁྱོད་ཅག་གིས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་སོ”མཛད་འཕྲིན 20:28 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
མིང་དང་གོ་གནས་གཉིས་ཀས་བི་ཤོབ་ཀྱིས་ཉིན་རེ་བཞིན་འཐབ་པའི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བའི་འཐབ་འཁྲུག་ལ་ཞུགས་པ་མཚོན་ཏེ། “ངེད་ཅག་གིས་འཐབ་པར་བྱེད་པའི་གོ་མཚོན་ནི་ངར་ཤུགས་ཀྱི་གོ་མཚོན་མ་ཡིན༌པར། དཀོན་མཆོག་གི་མཐུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བཙན་རྫོང་རྣམས་ཀྱང་གཏོར་ནུས” (ཀོ་རིན་ཐུ་པ་གཉིས་པ 10:4)། ཁོང་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་སྲིད་གཞུང་གི་ཚོགས་མི་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བི་ཤོབ་ཀྱི་གོ་གནས་སུ་བསྐོས་ལ། ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་སྒྲོག་པ་དང་ཁ་རོག་མི་སྡོད་པའི་འགན་བཅོལ་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། “དོ་དམ་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གི་གཉེར་པ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པ … ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱེད་པ༌དང༌། རྒོལ་ལན་སློག་མཁན་གྱི་སྨྲ་སྒོ་གཅོད་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་བཀའ་བརྟན་པོར་སྲུང་བ་བཅས་ཡིན་དགོས༌སོ” (ཐེ་ཏུ 1:7, 9)།
ཁ་རོག་སྡོད་པ་ནི་སྡིག་པར་བརྩི་སྲིད་དེ། “དེ་བས་སུ་ཞིག་གིས་ལས་བཟང་པོ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མི་བྱེད༌ན། མི་དེས་སྡིག་པ་བྱས་པའོ” (ཡ་ཀོབ 4:17)། དཀོན་མཆོག་ཡ་ཝཱེས་རལ་གྲི་སླེབས་པ་མཐོང་ཡང་དམག་དུང་མི་འབུད་པའི་སོ་ལྟ་ལ་ཉེན་བརྡ་གནང་སྟེ། “དེ་ཤི་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ངས་སོ་ལྟ་དེ་འདེད་པར་བྱའོ” (ཨེ་ཟེ་ཀི་ཨེལ 33:6)། དམ་པ་ཕོལ་ལོལ་གྱིས། “བདག་གིས་འཕྲིན་བཟང་མ་བསྒྲགས་ན་བདག་ལ་ཆག་སྒོ་འབྱུང་ངེས༌ཡིན” (ཀོ་རིན་ཐུ་པ་དང་པོ 9:16) ཞེས་བཤད།
བྲིས་ཡིག་འདིས་རྡོ་ཚད་ཀྱི་དཔེ་གཏམ (མད་ཐཱ 25:14–30) དྲན་དུ་འཇུག བདག་པོ་ཞིག་གིས་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཆས་གོང་རང་གི་ནོར་རྫས་གཡོག་པོ་རྣམས་ལ་བཅོལ་ཞིང་། དེ་དག་ལས་གཉིས་ཀྱིས་ཚོང་བྱས་ནས་རང་ལ་ཐོབ་པ་ལྡབ་གཉིས་སུ་བསྐྱེད། བདག་པོས་དེ་གཉིས་རེ་རེ་ལ། “ལེགས་པོ༌འདུག ཁྱོད་ནི་རང་གཤིས་བཟང་ཞིང་གཞུང་རྒྱུད་དྲང་བའི་གཡོག་པོ་ཞིག་ཡིན༌ལ། ཁྱོད་ནི་དོན་ཆུང་ངུའི་སྟེང་དུའང་བློ་སེམས་དཀར༌བས། བདག་གིས་ཁྱོད་རང་དོན་མང་པོ་དོ་དམ་བྱེད་པར་བསྐོ་བར༌བྱའོ། །ཁྱོད་རང་བདག་པོའི་སྤྲོ་སྐྱིད་ལ་རོལ་ཅིག” (མད་ཐཱ 25:21) ཅེས་སྨྲས། གསུམ་པས་རང་གི་རྡོ་ཚད་ས་འོག་ཏུ་སྦས་པས། བདག་པོས་ཁོ་ལ་“གཡོག་པོ་ངན་པ་ལེ་ལོ་ཅན” (མད་ཐཱ 25:26) ཞེས་ལན་བཏབ། དཔེ་གཏམ་འདིས་བི་ཤོབ་ལ་ཁོང་གི་འགན་འཁྲི་ལྕི་བ་དྲན་སྐུལ་བྱེད།
- ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་འཕྲིན་བཟང་ཁོང་གིས་གོ་བ་ལྟར་སྒྲོག་རྒྱུ;
- དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་ཡང་དག་པ་དང་དྲང་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལང་རྒྱུ; དང་
- བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་གཡོག་པོ་བཟང་པོ་དང་བློ་སེམས་དཀར་བ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ།
བི་ཤོབ་ཀྱིས་ཁོང་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞལ་འབོད་ཐོབ་པ་མི་ཤེས། ཁོང་གིས་ཞལ་འབོད་ཐོབ་པ་ཙམ་ཤེས་ལ། དོན་དངོས་དེ་ཁོ་ནས་ཁོང་ལ་དབང་ཚད་དང་འགན་འཁྲི་སྤྲད། “ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ང་རང་བདམས་པ་མ་ཡིན༌པར། ཁྱོད་རྣམས་སོང་ནས་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་དེ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི༌ཕྱིར། བདག་གིས་ཁྱོད་རྣམས་བདམས་ཤིང་བསྐོས༌སོ” (ཡོ་ཧ་ནན 15:16)། “ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཀོན་མཆོག་གིས་རང་གི་གནང་སྦྱིན་དང་ཞལ་འབོད་མཛད་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར༌རོ” (རོ་མཱ་པ 11:29)། མང་པོ་ཐོབ་མཁན་ལས་མང་པོ་རེ་བ་ཡིན་ཏེ། “རྒྱུ་མཚན་ནི་མི་སུ་ཞིག་ལ་མང་པོ་གནང་བ་ཡིན༌ན། མི་དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་མང་པོ་ལེན་པ” (ལོ་ཀུ 12:48)།
བི་ཤོབ་ཀྱི་མིང་དང Episcopus ཞེས་པའི་ཚིག་དང་མཉམ་དུ་བཀོད་པའི་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས། ཁོང་ནི་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་བི་ཤོབ་སྟེ། བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་མགོན་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བི་ཤོབ་ཅིག་ཡིན་པ་མཚོན། དེ་དག་གིས་ཁོང་གི་མིང་དང་གོ་གནས་གཉིས་ཀ་མཱ་ཤི་ཀ་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་བ་སྟོན། “བདག་གིས་བདག་ཅག་གི་གཙོ་བོ་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་སྐོར་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་འཆད་པར་མི་འགྱུར་བར་སྨོན། ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་དབང་གིས། བདག་ལ་མཚོན་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྔར་ནས་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་སྟེང་དུ་བརྡབས་ཟིན། འཇིག་རྟེན་ལ་མཚོན་ན་ང་རང་ཡང་སྔར་ནས་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་གྱི་སྟེང་དུ་བརྡབས་ཟིན” (ག་ལད་ཡཱ་པ 6:14)། བི་ཤོབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པར་མཱ་ཤི་ཀ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་གུས་བསྟུན་ཞུ་དགོས། ཤིང་རྒྱ་གྲམ་རྣམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་ཁོ་ན་ལ་ཞུ་དགོས་པའི་བཀའ་ཉན་དེ་མཚོན།
“སུ་ཞིག་ང་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲང་འདོད༌ན། རང་ཉིད་དོར་ནས་ཉིན་རེ་བཞིན་རང་གི་ཤིང་རྒྱ་གྲམ་ཁུར་ཏེ་ང་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱིས”ལོ་ཀུ 9:23 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
“སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བདག་པོ་གཉིས་ལ་ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབ་མི་ནུས”མད་ཐཱ 6:24 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
“ངེད་རྣམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་ལ་མཉན་པ་ལས་མིའི་ངག་ལ་མཉན་མི་འོས་སོ”མཛད་འཕྲིན 5:29 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
ལམ་སྟོན་ཚིག
Euntes in Mundum Universum ཞེས་པའི་ལམ་སྟོན་ཚིག་སྟེ། “གནམ་འོག་ཀུན་ཏུ་སོང་ནས” ཞེས་པ་དེ་ཐམ་གའི་གསེར་གྱི་ཆ་ལ་བཀོད་ཡོད། དེ་གསེར་ལ་བཀོད་པ་ནི། བི་ཤོབ་ལུགས་མཐུན་དུ་བི་ཤོབ་ཀྱི་གོ་གནས་སུ་བསྐོས་ཏེ། དམ་པའི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱི་མེས་བཙོ་སྦྱང་བྱས་ཤིང་དམ་པའི་བསྐོ་བཞག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན། བསྐོ་བཞག་དེས་ད་ལྟ་ཁོང་ལ་འཕྲིན་བཟང་སྤེལ་བའི་འགན་འཁྲི་སྔར་ལས་ཆེས་ལྕི་བ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད། ཁོང་གིས་དམ་པའི་ཆོ་ག་རེ་རེ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་མེ་དེ་སླར་ཡང་འབར། དམ་པ་ཕོལ་ལོལ་གྱིས་ཐི་མོ་ཐེ་ལ་བྲིས་པ་ལྟར། “ངས་སྔོན་ཆད་རང་གི་ལག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལ་བཞག་པ་བརྒྱུད་ནས། ཁྱོད་ལ་ཐོབ་པའི་དཀོན་མཆོག་གི་གནང་སྦྱིན་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སླར་ཡང་མེ་ལྟར་གསོ་བར༌གྱིས” (ཐི་མོ་ཐེ་གཉིས་པ 1:6)།
ཚིག་འདི་དག་ནི་སྐུ་ཚབ་པ་རྣམས་དང་། ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འཛིན་པ་བི་ཤོབ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་འགན་ཡིན། དེ་དག་ནི་མཱ་ཤི་ཀ་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཡིན།
“ཁྱོད་ཅག་གནམ་འོག་ཀུན་ཏུ་སོང་ནས་མི་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲིན་བཟང་སྒྲོགས༌ཤིག”མཱར་ཀུ 16:15 (བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དང་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་འཕྲིན་བཟང་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོག་ཅིང་འཐོབ་ཐུབ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། “དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་འཕྲིན་བཟང་འདི་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་དཔང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ལ་བསྒྲགས” (མད་ཐཱ 24:14)། དེའི་ཕྱིར་བི་ཤོབ་ལ་མི་རིགས་ཀུན་གྱི་བི་ཤོབ་ཅེས་འབོད། མཱར་ཀུ 16:15 ནང་གི་མཱ་ཤི་ཀའི་བཀའ་འགན་གྱིས་ཁོང་གི་ཞབས་ཞུར་ཞལ་འབོད་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་སོང་ནས་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲིན་བཟང་སྒྲོག་དགོས་པར་བཀོད་ཡོད།
སྔོན་གྱི་དུས་རབས་རྣམས་སུ་དེའི་དོན་ནི་ལུས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཡོད་པ་སྟེ། འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་ཐོན་པ། དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་སྤེལ་བ་བཅས་ཡིན། ད་ལྟའི་དུས་རབས་སུ་བི་ཤོབ་ལ་མཚོན་ན། དེའི་དོན་ལ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དང་ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་འབྲི་བ་དང་དཔེ་སྐྲུན་བྱེད་པ། དེ་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་ན་ཀློག་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་དྲ་རྒྱ (World Wide Web) ཐོག་ཏུ་འཐོབ་ཐུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཚུད། “ཞལ་གཟིགས་དེ་འཇིམ་པའི་བྱང་བུའི་སྟེང་དུ་ཕྲིས་ཤིག དེ་གསལ་པོར་བཀོད་ན་ཀློག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཀློག་བདེ་བར་འགྱུར” (ཧ་བཱ་ཁུག 2:2)། “བཀའ་སྒྲོག་མཁན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཐོས༌སམ” (རོ་མཱ་པ 10:14)།
དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དང་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་ངོས་ལེན་པ་ནི་རང་སྒེར་གྱི་འདེམས་ཀ་ཡིན་ཞིང་། སུ་ལའང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་མི་བཀལ། “དེ་རིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཡུལ་འདེམས་ཆོག་པ་ཡིན” (ཡོ་ཤུ་ཨ 24:15)། “འཐུང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིན་མི་དགོས་པར་ཚེ་སྲོག་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་འཐུང་རུང་ངོ་” (མངོན་པ 22:17)། གཙོ་བོས། “དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་ཁོ་ལ་དྲང་བདེན་མིན་པ་བྱེད་དུ་ཆུག མི་གཙང་བ་ནི་ད་དུང་ཁོ་རང་མི་གཙང་བར་ལུས་སུ་ཆུག དྲང་བདེན་བྱེད་མཁན་ལ་ད་དུང་ཁོ་ལ་དྲང་བདེན་བྱེད་དུ་ཆུག དམ་པ་ནི་ད་དུང་ཁོ་རང་དམ་པར་ལུས་སུ་ཆུག” (མངོན་པ 22:11) ཅེས་གསུངས།
དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དང་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀའི་འཕྲིན་བཟང་དད་ལྡན་དང་དད་མེད་གཉིས་ཀའི་མདུན་དུ་འགོད་པ་ནི་བི་ཤོབ་ཀྱི་ལས་ཀ་དང་འགན་ཡིན། དད་ལྡན་ལ་མཚོན་ན། དད་པ་སླར་ཡང་འབར་བ་དང་། བརྟན་པོར་འགྱུར་བ། ཇེ་སྲ་རུ་འགྲོ་བ་བཅས་བྱུང་སྲིད་དེ། གཙོ་བོས་པེ་ཏྲོ་ལ་“ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་སུ་རང་གི་སྤུན་རྣམས་ཀྱི་དད་སེམས་བརྟན་པར་གྱིས” (ལོ་ཀུ 22:32) ཞེས་བཀའ་གནང་བ་ལྟར་རོ། དད་མེད་ལ་མཚོན་ན། དེས་ཁོ་གཙོ་བོ་དང་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤུ་མཱ་ཤི་ཀ་ལ་དད་པར་ཁྲིད་སྲིད་དེ། “དེའི༌ཕྱིར། དད་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང༌། ཐོས་པ་དེ་ནི་སྐྱབས་མགོན་མཱ་ཤི་ཀའི་བཀའ་ལས་འབྱུང༌བ་ཡིན་ནོ” (རོ་མཱ་པ 10:17)།
མཆན
1ཨ་ལིག་སན་དྲི་ཡཱའི་ཀླེ་མེན་ཏི (Clement of Alexandria)། The Instructor། དེབ་ 3། ལེའུ་ 11། ↩︎
2Encyclopædia Britannica། “sigillography” ཞེས་པའི་ཚན་པ། ↩︎

Euntes in Mundum Universum: “ཁྱོད་ཅག་གནམ་འོག་ཀུན་ཏུ་སོང” (མཱར་ཀུ 16:15། བོད་འགྱུར་གསར་མ།)
ཤོག་ངོས་འདིར་དྲངས་པའི་བོད་ཡིག་གི་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུང་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་ དམ་པའི་གསུང་རབ་བོད་འགྱུར་གསར་མ། (New Tibetan Bible; © 2016–2023 New Tibetan Bible Translation Committee) ལས་ཚིག་དང་ཚེག་ཤད་གང་ཡང་མ་བསྒྱུར་བར་དྲངས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ CC BY-NC-ND 4.0 ཆོག་མཆན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ལྟར་ཁེ་ཕན་མེད་པར་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན། ཁུངས་ནི་ ebible.org/bodn ཡིན། བོར་བའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ཚེག་གསུམ་ (…) གྱིས་མཚོན་ཡོད།
The Holy Bible in Modern Literary Tibetan, New Tibetan Bible translation: དམ་པའི་གསུང་རབ་བོད་འགྱུར་གསར་མ།
copyright © 2016-2023 New Tibetan Bible Translation Committee
Contributor: Wycliffe Bible Translators, Inc.
"New Tibetan Bible" is a trademark of the New Tibetan Bible Translation Committee.
This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.