სამოციქულო მემკვიდრეობა

რა არის სამოციქულო მემკვიდრეობა

სამოციქულო მემკვიდრეობა ეპისკოპოსთა განუწყვეტელი ხაზია, რომელშიც თითოეული მათგანი თავისი წინამორბედების ხელდასხმით არის კურთხეული და რომელიც იმ მოციქულებამდე აღწევს, რომლებიც ქრისტემ მოავლინა. ადრეული ეკლესია მასზე მიუთითებდა, როგორც მოწმობაზე იმისა, რომ მისი მსახურება თავად მოციქულებისგან მომდინარეობდა: წმინდა კლიმენტი რომაელი მის შესახებ დაახლოებით ახ. წ. 96 წელს წერდა, ხოლო წმინდა ირინეოს ლიონელმა დაახლოებით ახ. წ. 180 წელს წარმოადგინა რომის ეპისკოპოსთა მემკვიდრეობა მოციქულებიდან მის დრომდე.

ქრისტიანები მის მნიშვნელობაზე ერთსულოვანნი არ არიან. ბევრი აღმსარებლობა მიიჩნევს, რომ სამოციქულო მემკვიდრეობას არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს და რომ ეკლესიის ერთგულება მოციქულთა სწავლების დაცვაშია და არა ეპისკოპოსთა რომელიმე ხაზში. სხვები მას ჭეშმარიტი მსახურებისა და ჭეშმარიტი საიდუმლოებისთვის აუცილებლად მიიჩნევენ, მათ შორის რომის კათოლიკური ეკლესია, მართლმადიდებელი ეკლესიები, აღმოსავლური (არაქალკედონური) მართლმადიდებელი ეკლესიები და აღმოსავლეთის ეკლესია, ხოლო ანგლიკანური და ზოგიერთი ლუთერანული ეკლესია მას დიდ საუნჯედ მიიჩნევს. ბევრ აღმსარებლობაში ასევე განსხვავებული შეხედულებებია იმის თაობაზე, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია ეპისკოპოსის მემკვიდრეობითი წარმომავლობა ქრისტეს მოციქულისგან.

თორმეტი და სამოცდაათნი

ქრისტიანთა შორის ზოგიერთი განასხვავებს თავდაპირველ თორმეტ მოციქულს და სამოცდაათთ, რომლებიც უფალმა „გამოირჩინა“ და „წარავლინნა იგინი ორ-ორნი წინაშე მისსა“ (ლუკა 10:1). ორივეს თავად ქრისტემ მისცა დავალება, ექადაგათ ღვთის სასუფეველი, ეკურნათ და ეტარებინათ მისი ხელმწიფება: „რომელმან თქუენი ისმინოს, ჩემი ისმინა“ (ლუკა 10:16).

ეპისკოპოსი Byers იმ აზრისაა, რომ სამოცდაათნი ქრისტეს პირადად იცნობდნენ და დავალება პირადად მისგან მიიღეს; უფალი მათ იმდენად კარგად იცნობდა, რომ თავისი საქმის აღსასრულებლად წარავლინა ისინი. ამიტომ იგი მიიჩნევს, რომ სამოციქულო მემკვიდრეობა მოიცავს სამოცდაათთ ისევე, როგორც თავდაპირველ თორმეტ მოციქულს. წმინდა პავლე, აღდგომის შემდეგ წარმართთა მოციქულად მოწოდებული, თორმეტმა ჭეშმარიტ მოციქულად მიიღო და მათ მას მისცეს „მარჯუენე ... ზიარებისაჲ“ (გალატელთა 2:9).

მემკვიდრეობის ხაზები ამ გვერდებზე

ეპისკოპოსი Byers აქ თავისი სამოციქულო მემკვიდრეობის ხაზებს წარმოადგენს საჯარო შემოწმებისთვის და ქრისტიან მორწმუნეთა სასიკეთოდ. თითოეული გვერდი ერთ ხაზს მიჰყვება მისი მოციქულიდან, ეპისკოპოსიდან ეპისკოპოსამდე, ეპისკოპოს Byers-მდე. უმეტეს შემთხვევაში თითოეული ხაზი, მოციქულამდე, სწორედ იმ ეპისკოპოსთა სიებს მიჰყვება, რომლებსაც მის გვერდზე დასახელებული ეკლესიები ინახავენ – იმავე სიებს, რომლებითაც ეს ეკლესიები საკუთარ სამოციქულო მემკვიდრეობას ადგენენ, ხოლო თითოეულ ხაზში დასახელებული წმინდანები ისინი არიან, ვისაც ეს ეკლესიები პატივს მიაგებენ.

ეპისკოპოს Byers-ის მღვდლად კურთხევისა და ეპისკოპოსად კურთხევის სერტიფიკატები, მისი ეპისკოპოსად კურთხევის ფოტოებთან ერთად, წარმოდგენილია გვერდზე „ეპისკოპოსის შესახებ“.

სამოცდაათთა შესახებ როგორი შეხედულებაც არ უნდა ჰქონდეს ვინმეს, ეპისკოპოს Byers-ს აქვს ნამდვილი სამოციქულო მემკვიდრეობა თავდაპირველ თორმეტ მოციქულთაგან ოთხისგან – წმინდა პეტრესგან, წმინდა ანდრიასგან, წმინდა იოანესგან და წმინდა თომასგან – და ასევე წმინდა პავლესგან, წარმართთა მოციქულისგან. გზადაგზა შეიძლება აღინიშნოს, რომ 2026 წლის მდგომარეობით რომის ამჟამინდელი ეპისკოპოსი, ეპისკოპოსად კურთხევის თავისი ძირითადი ხაზით, თავის სამოციქულო მემკვიდრეობას მხოლოდ წმინდა პეტრეს უკავშირებს; ხოლო მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის ამჟამინდელი პატრიარქი, ეპისკოპოსად კურთხევის თავისი ძირითადი ხაზით, თავის სამოციქულო მემკვიდრეობას ასევე მხოლოდ წმინდა პეტრეს უკავშირებს, ანტიოქიის კათედრის გავლით. კენტერბერის ამჟამინდელი მთავარეპისკოპოსი, ეპისკოპოსად კურთხევის თავისი ძირითადი ხაზით, თავის სამოციქულო მემკვიდრეობას ერთ მოციქულს უკავშირებს, კენტერბერის კათედრის გავლით; ანტიოქიის ამჟამინდელი სირიული მართლმადიდებელი პატრიარქი, ეპისკოპოსად კურთხევის თავისი ძირითადი ხაზით, – მხოლოდ წმინდა პეტრეს, ანტიოქიის კათედრის გავლით; ხოლო აღმოსავლეთის ასურული ეკლესიის ამჟამინდელი კათოლიკოს-პატრიარქი, ამ ეკლესიის სიის მიხედვით, – წმინდა თომას, სელევკია-ქტესიფონის კათედრის გავლით.

რაც შეეხება სამოცდაათთ, ეპისკოპოს Byers-ს სამოციქულო მემკვიდრეობა აქვს ხუთისაგან, რომელთაც ეკლესიები სამოცდაათთაგან მოციქულებად პატივს მიაგებენ: წმინდა თადეოზი (ადაი), ედესის მოციქული; წმინდა ლინოსი, რომის პირველი ეპისკოპოსი წმინდა პეტრეს შემდეგ; წმინდა ევოდიოსი, ანტიოქიის პირველი ეპისკოპოსი წმინდა პეტრეს შემდეგ; წმინდა სტაქი, ბიზანტიის პირველი ეპისკოპოსი; და წმინდა ტროფიმე, არლის პირველი ეპისკოპოსი.

წყაროები და გადამოწმება

ეს ხაზები მიღებულ იქნა სამოციქულო მემკვიდრეობათა წიგნით, რომელიც ეპისკოპოს Byers-ს 2013 წელს, მისი ეპისკოპოსად კურთხევისას, გადაეცა. ისინი უბრალოდ გადაწერილი არ არის. თითოეული რგოლი შესწავლილი და გადამოწმებულია ეპისკოპოს Byers-ის საკუთარი კვლევით, თითოეულ გვერდზე დასახელებული ეკლესიების მიერ დაცულ ეპისკოპოსთა სიებთან და საეპისკოპოსო მემკვიდრეობის ძირითად ისტორიულ წყაროებთან შედარებით, მათ შორის: წმინდა საყდრის ჩანაწერები რომის მემკვიდრეობის შესახებ, კონსტანტინოპოლის მსოფლიო საპატრიარქოსა და ანტიოქიის საპატრიარქოების სიები, რუსული მართლმადიდებელი, ძველკათოლიკური, სირიული მართლმადიდებელი და ასურული ეკლესიების ჩანაწერები, და უილიამ სტაბზის Registrum Sacrum Anglicanum, ინგლისელ ეპისკოპოსთა კურთხევების რეესტრი.

სადაც ეს ჩანაწერები წიგნისგან განსხვავდება, უპირატესობა ჩანაწერებს მიენიჭა და ხაზები შესწორდა. წიგნში მითითებული ხაზები, რომელთა გადამოწმებაც ჩანაწერების მიხედვით ვერ მოხერხდა, გამოტოვებულია. ამ გვერდებზე დასახელებული ყოველი ეპისკოპოსი მკითხველს შეუძლია გადაამოწმოს მისივე ეკლესიის ჩანაწერებში.

სამოციქულო ხაზები ერთი შეხედვით

ეპისკოპოს Byers-ს სამოციქულო მემკვიდრეობა აქვს ათი მოციქულისგან – თავდაპირველი თორმეტიდან ოთხისგან, წმინდა პავლესგან და სამოცდაათთაგან ხუთისგან – თერთმეტი ცალკეული გზით, რომელთაგან თითოეული ქვემოთ საკუთარ გვერდზეა წარმოდგენილი. რიცხვები მის ადგილს აჩვენებს თითოეულ ხაზში.

იმავე საზომით – ეპისკოპოსად კურთხევის მთავარი ხაზით – ძველი ეკლესიების მეთაურთაგან თითოეულს ერთადერთი ხაზი აქვს ერთ მოციქულამდე. ეპისკოპოსი Byers თითოეულ მათგანთან საერთო ხაზს იზიარებს, როგორც ამას თითოეული მოციქულის გვერდზე განთავსებული პანელი აღნუსხავს.

ხაზების რაოდენობა არაფერს მატებს მღვდლობის საიდუმლოს მადლს, რადგან ერთი ნამდვილი ხაზიც საკმარისია; ისინი აქ წარმოდგენილია როგორც ჩანაწერი მათთვის, ვისაც მათი შესწავლა სურს. სამოციქულო მემკვიდრეობა შეჯიბრი არ არის, და ეპისკოპოსს, რომელსაც მრავალი ხაზი აქვს, არ აქვს მეტი ავტორიტეტი ან ლეგიტიმურობა, ვიდრე იმას, ვისაც ერთი, უნაკლო და გადამოწმებადი ხაზი აქვს. ამ გვერდებზე არაფერი უნდა იქნას მიჩნეული რომელიმე ეპისკოპოსზე უპირატესობის პრეტენზიად, მით უმეტეს აქ დასახელებულებზე, რომლებმაც მთელი თავიანთი ცხოვრება ეკლესიის სამსახურს შესწირეს. ხაზები დოკუმენტირებულია იმისათვის, რომ ქრისტიან მორწმუნეებმა და ყველამ, ვისაც ეპისკოპოს Byers-ის მღვდლობის საიდუმლოს შესწავლა სურს, ფაქტები ერთ ადგილას ჰპოვონ, და რათა ყურადღება იქ დარჩეს, სადაც მას ეკუთვნის, ღვთის სიტყვასა და იესო ქრისტეს სახარებაზე.

წმინდანები და მოწამეები

თითოეული მოციქულის გვერდზე ამ ხაზის ის წევრები, რომლებმაც რწმენისთვის სიცოცხლე გაწირეს, მოწამეებად არიან აღნიშნულნი, ხოლო ისინი, ვინც კანონიზებულნი არიან ან სხვაგვარად საკურთხევლის პატივამდე ამაღლებულნი, აღნიშნულნი არიან წმინდანის ან ნეტარის ხარისხით – მართლმადიდებლური ტრადიციის, დასავლური ტრადიციის ან ორივეს მიხედვით. ეკლესიები ერთმანეთისგან განსხვავდებიან იმით, თუ რომელ წმინდანებს ცნობენ და რას მოითხოვენ, სანამ პიროვნებას წმინდანად პატივს მიაგებენ; თითოეულ გვერდზე მოცემული ნიშნები აჩვენებს, რომელი ეკლესია ვის მიაგებს პატივს. ეს ნიშნები მხოლოდ ცხოვრების სიწმინდეს ეხება და არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს რომელიმე ეპისკოპოსად კურთხევის ნამდვილობისათვის.