Gadon Manzanni

Mene ne Gadon Manzanni

Gadon manzanni shi ne jerin bishop da bai taɓa yankewa ba, kowannensu an keɓe shi ta wurin ɗibiya hannuwa a kansa da waɗanda suka riga shi suka yi, har zuwa ga manzannin da Kiristi ya aika. Ikkilisiya ta farko ta nuna shi a matsayin shaida cewa hidimarta ta fito ne daga manzanni kansu: St. Clement na Roma ya rubuta game da shi wajen shekara ta 96 bayan haihuwar Kiristi, St. Irenaeus na Lyon kuma, wajen shekara ta 180 bayan haihuwar Kiristi, ya shimfiɗa jerin magadan bishop na Roma daga manzanni har zuwa zamaninsa.

Kiristoci ba su yarda a kan muhimmancinsa ba. Ɗariku da yawa suna riƙe cewa gadon manzanni ba shi da wani muhimmanci, kuma amincin Ikkilisiya yana ga kiyaye koyarwar manzanni, ba ga wani jerin bishop ba. Waɗansu kuma suna riƙe cewa lalle ne shi domin hidima ta gaskiya da sakramenti na gaskiya, daga cikinsu akwai Ikkilisiyar Katolika ta Roma, Ikkilisiyoyin Orthodox na Gabas, Ikkilisiyoyin Orthodox na Gabashin Dā da Ikkilisiyar Gabas, yayinda ikkilisiyoyin Anglican da waɗansu ikkilisiyoyin Lutheran suke ɗaukansa da daraja ƙwarai. A cikin ɗariku da yawa kuma, ra’ayoyi sun bambanta a kan girman muhimmancin fitowar bishop daga zuriyar wani manzon Kiristi.

Goma Sha Biyu da Saba’in

Waɗansu a cikin bangaskiyar Kirista sukan bambanta tsakanin manzanni Goma Sha Biyu na farko da Saba’in ɗin da Ubangiji “ya naɗa”, ya kuma “aike su biyu-biyu, su riga shi yin gaba” (Luka 10:1). Kiristi da kansa ne ya ba duka biyun umarni su yi shelar Mulkin Allah, su warkar, su kuma riƙe ikonsa: “Wanda ya saurare ku, ni yake saurara” (Luka 10:16).

Bishop Byers yana da ra’ayin cewa Saba’in ɗin sun san Kiristi da kansu, shi kuma da kansa ya ba su umarni; Ubangiji ya san su sosai har ya aike su su yi aikinsa. Saboda haka yake riƙe cewa gadon manzanni ya haɗa da Saba’in tare da Goma Sha Biyu na farko. St. Bulus, wanda aka kira bayan tashin Kiristi daga matattu a matsayin Manzo ga Al’ummai, Goma Sha Biyu sun karɓe shi a matsayin manzo na gaskiya, kamar yadda ya rubuta: “sun karɓe ni da Barnabas da hannu biyu biyu” (Galatiyawa 2:9).

Jerin Magada a Waɗannan Shafuffuka

Bishop Byers ya jera jerin gadon manzanninsa a nan domin jama’a su duba, domin kuma amfanin masu bi na Kirista. Kowane shafi yana bin jeri guda daga manzonsa, bishop bayan bishop, har zuwa kan Bishop Byers. A yawancin lokuta, kowane jeri yana bin, har zuwa ga manzon, ainihin jerin bishop da ikkilisiyoyin da aka ambata a shafinsa suke riƙewa, wato jerin nan ne waɗannan ikkilisiyoyi suke bi wajen gano gadon manzanninsu, kuma tsarkakan da aka ambata a kowane jeri su ne waɗanda waɗannan ikkilisiyoyi suke girmamawa.

Takardun shaida na naɗawa da keɓewar Bishop Byers kansa, tare da hotunan keɓewarsa, suna a shafin Game da Bishop.

Ko mene ne ra’ayin mutum game da Saba’in, Bishop Byers yana da ingantaccen gadon manzanni daga huɗu daga cikin Goma Sha Biyu na farko, wato St. Bitrus, St. Andarawus, St. Yohanna da St. Toma, da kuma daga St. Bulus, Manzo ga Al’ummai. A wuce, ana iya lura cewa, a shekara ta 2026, bisa ga babban jerin keɓewarsa, Bishop na Roma na yanzu yana gano gadon manzanninsa zuwa ga St. Bitrus kaɗai; Faterik na Moscow da Dukan Rasha na yanzu kuma, bisa ga babban jerin keɓewarsa, yana gano gadon manzanninsa haka nan zuwa ga St. Bitrus kaɗai, ta hanyar kujerar Antiyok. Babban Bishop na Canterbury na yanzu, bisa ga babban jerin keɓewarta, tana gano gadon manzanninta zuwa ga manzo guda ɗaya, ta hanyar kujerar Canterbury; Faterik na Orthodox ta Siriyak a Antiyok na yanzu, bisa ga babban jerin keɓewarsa, zuwa ga St. Bitrus kaɗai, ta hanyar kujerar Antiyok; da Katolikos-Faterik na Ikkilisiyar Assuriya ta Gabas na yanzu, bisa ga jerin wannan Ikkilisiya, zuwa ga St. Toma, ta hanyar kujerar Seleucia-Ctesiphon.

Game da Saba’in, Bishop Byers yana da gadon manzanni daga mutum biyar da Ikkilisiyoyi suke girmamawa a matsayin Manzanni a cikin Saba’in: St. Taddayus (Addai), manzon Edessa; St. Lainus, bishop na farko na Roma bayan St. Bitrus; St. Evodius, bishop na farko na Antiyok bayan St. Bitrus; St. Sitakis, bishop na farko na Byzantium; da St. Turofimus, bishop na farko na Arles.

Tushe da Tabbatarwa

An karɓi waɗannan jerin a cikin littafin jerin gadon manzanni da aka ba Bishop Byers a lokacin keɓewarsa a shekara ta 2013. Ba kwafa kawai aka yi ba. An bincika kowane mahaɗi, aka kuma tabbatar da shi ta wurin binciken Bishop Byers kansa, aka kwatanta shi da jerin bishop da ikkilisiyoyin da aka ambata a kowane shafi suke riƙewa, da kuma sanannun takardun tarihi na jerin magadan bishop, daga cikinsu akwai takardun Kujera Mai Tsarki a kan jerin magadan Roma, jerin Kujerar Faterik ta Duniya Baki Ɗaya a Konstantinofol da na Kujerun Faterik na Antiyok, takardun Ikkilisiyoyin Orthodox ta Rasha, Tsohuwar Katolika, Orthodox ta Siriyak da Assuriya, da Registrum Sacrum Anglicanum na William Stubbs, wato rajistan keɓewar bishop na Ingila.

Inda waɗannan takardu suka bambanta da littafin, an bi takardun, aka kuma gyara jerin. Jerin da littafin ya ambata waɗanda ba a iya tabbatar da su daga takardun ba, an cire su. Kowane bishop da aka ambata a waɗannan shafuffuka, mai karatu zai iya bincika shi a cikin takardun Ikkilisiyarsa.

Jerin Gadon Manzanni a Taƙaice

Bishop Byers yana da gadon manzanni daga manzanni goma, huɗu daga cikin Goma Sha Biyu na farko, St. Bulus da biyar daga cikin Saba’in, ta hanyoyi goma sha ɗaya dabam-dabam, kowace a shafinta a ƙasa. Lambobin suna nuna matsayinsa a kowane jeri.

Bisa ga wannan ma’auni ɗaya, wato babban jerin keɓewa, shugabannin tsofaffin Ikkilisiyoyi kowannensu yana da jeri guda ɗaya zuwa ga manzo guda ɗaya. Bishop Byers yana da jeri ɗaya da kowannensu, kamar yadda akwatin da ke shafin kowane manzo ya nuna.

Yawan jerin ba ya ƙara kome ga alherin Tsarkakan Matsayi, domin jeri ɗaya ingantacce ya isa; an shimfiɗa su a nan a matsayin bayani a rubuce, domin masu son su bincika su. Gadon manzanni ba gasa ba ne, kuma bishop da yake da jerori da yawa ba shi da iko ko halaccin da ya fi na bishop da yake da jeri guda ɗaya wanda yake sahihi, ana kuma iya tabbatar da shi. Babu wani abu a waɗannan shafuffuka da ya kamata a ɗauka a matsayin iƙirarin fifiko a kan wani bishop, musamman ma a kan waɗanda aka ambata a nan, waɗanda suka ba da dukan rayuwarsu ga hidimar Ikkilisiya. An rubuta jerin ne domin masu bi na Kirista, da duk wanda yake son ya bincika Tsarkakan Matsayin Bishop Byers, su sami gaskiyar al’amura a wuri guda, domin kuma hankali ya tsaya a inda ya kamata, wato a kan Maganar Allah da bisharar Yesu Kiristi.

Tsarkaka da Mashaida

A shafin kowane manzo, waɗanda suke cikin jerin da suka ba da ransu saboda bangaskiya an nuna su a matsayin mashaida, waɗanda kuma aka ayyana su tsarkaka ko aka ɗaukaka su ta wata hanya zuwa martabar bagade, an nuna matsayinsu na tsarkaka ko masu albarka, ko a al’adar Orthodox ta Gabas, ko a al’adar Yamma, ko a duka biyun. Ikkilisiyoyi sun bambanta a kan tsarkakan da suke amincewa da su, da kuma abin da suke bukata kafin a girmama mutum a matsayin mai tsarki; alamomin da ke kowane shafi suna nuna wace Ikkilisiya ce take girmama wane. Suna magana ne a kan tsarkin rayuwa kaɗai, ba su da wata dangantaka da ingancin kowane keɓewa.